PhET uslubida · o'zbek tilida · bepul
Interaktiv matematika simulyatorlari
26 ta simulyator 5–8-sinf matematika darsi uchun: o'quvchi tushunchani ko'radi, qiymatlarni o'zgartiradi va qonuniyatni o'zi kashf qiladi. Har birida o'qituvchi uchun tayyor qadamma-qadam tushuntirish bor — elektron doska, proyektor yoki telefonda ochiladi, o'rnatish shart emas.
Sonlar va amallar
O'nlik xonalar jadvali
Son xonalar jadvalida: sinflar (birlar, minglar, millionlar) bo'yicha o'qish, xona qiymati, yoyilma va so'z bilan yozilishi…
Sonlar o'qi
Sonlar o'qida: musbat va manfiy sonlar, qo'shish-ayirish — yoy-sakrash, ko'paytirish va bo'lish — takroriy sakrash…
Amallar tartibi
Ifodada navbatdagi amal ajratiladi, bajarilgach natija pastki qatorga tushadi va ifoda qisqaradi: avval qavs ichi, keyin…
Tub sonlar va bo'luvchilar
Eratosfen g'alviri (1–100: karralilar ketma-ket o'chiriladi), ko'paytuvchilar daraxti va tub ko'paytuvchilarga yoyish…
Kasrlar, foiz va nisbat
Kasr modeli
Butun teng bo'laklarga bo'linadi, kerakli qismi bo'yaladi; kasr, aralash son, o'nli kasr va foiz ko'rinishi; ikki kasrni…
Kasrlarni ko'paytirish va bo'lish
Yuza modeli (birlik kvadratda kesishma), kasrni natural songa ko'paytirish (takroriy qo'shish), kasrni teng ulushlarga…
Yuzlik to'r va foizlar
10×10 to'r: bo'yalgan kataklar — yuzdan bir qismlar; oddiy kasr, o'nli kasr va foiz bog'langan holda. Miqdor tasmasi va…
Nisbat va me'yor
Nisbatdagi buyumlar guruhlari va teng kuchli nisbatlar jadvali; miqdorlarni nisbatda bo'lish (tasma model: jami, bitta…
Tasma model (matnli masalalar)
Matnli masalani tasmalar bilan tasvirlash: butun va qism, qolgan qismning qismi, yig'indi va farq, «k marta ko'p» (tenglama…
Geometriya
Burchaklar
Burchakni transportir bilan o'lchash va turlari; to'g'ri chiziqdagi, nuqta atrofidagi va vertikal burchaklar; uchburchak…
To'rtburchaklar xossalari
Parallelogramm, to'g'ri to'rtburchak, romb, kvadrat va trapetsiyalar bir-biriga silliq o'tadi; tomonlar, burchaklar…
Shakllar yuzi
Yuz va perimetr: birlik kvadratlarni sanash, to'g'ri to'rtburchak, uchburchak, parallelogramm, trapetsiya, romb, murakkab…
Aylana va doira
Aylana elementlari; aylana uzunligi (doira dumalab yoyiladi) va doira yuzi (sektorlar parallelogrammga teriladi); yarim va…
Hajm: birlik kublar
Kuboid hajmi birlik kubchalar bilan qavatma-qavat o'lchanadi; idishga suyuqlik quyiladi (litr va dm³); prizma va silindr…
Fazoviy jismlar va yoyilmalar
Kub, kuboid, prizma, piramida, silindr va konus: aylantirib ko'rish, yoqlar, qirralar va uchlarni sanash, yoyilmaga ochish…
Pifagor teoremasi
To'g'ri burchakli uchburchak tomonlariga kvadratlar quriladi (yuzlari katakchalar bilan); a² + b² = c² ikki harakatli isbot…
Trigonometriya
To'g'ri burchakli uchburchakda sin, cos, tg, ctg — tomonlar nisbati (rangli tomonlar va nisbat ustunlari); uchburchak…
Vektorlar
Koordinata to'rida vektorlar: uchini sudrab uzunlik va yo'nalishni o'zgartirish, koordinatalar (proyeksiyalar), teng…
Algebra va funksiyalar
Algebraik plitkalar
x², x va birlik plitkalar bilan ifodalar: o'xshash hadlarni yig'ish (nol juftlar yo'qoladi), x ga qiymat berish, qavsni…
Tenglama tarozisi
Tarozi pallalarida x-qutilar va birlik toshlar: teng bo'lsa muvozanat, bo'lmasa og'ir tomon pastga tushadi. Ikki tomonga bir…
Funksiya grafigi
Koordinata tekisligi: nuqtalar va choraklar, funksiya jadvalidan grafik, y = kx + b (qiyalik, parallel chiziqlar), y = k/x…
Ketma-ketliklar va naqshlar
O'sib boruvchi naqshlar: har shaklda yangi qo'shilgan qism ajralib turadi; hadlar va o'tish qoidasi (+d yoki ·q), n-had…
Statistika, harakat va kombinatorika
O'rtacha qiymat
Ustunlardagi bloklar tekislanadi — har ustun o'rtachaga teng bo'ladi (jami = o'rtacha × soni); nuqtali diagrammada o'rtacha…
Diagrammalar
Ma'lumot yig'ish va cho'p belgilar bilan chastota jadvali; ustunli, chiziqli va doiraviy diagramma (ustundan doiraga silliq…
Harakat masalalari
Jismlar yo'lda vaqt bo'yicha yuradi, yonida masofa–vaqt grafigi chiziladi: s = v · t, qarama-qarshi harakatda uchrashish…
Kombinatorika daraxti
Tanlash daraxti va juftliklar jadvali bilan barcha variantlarni sanash; ko'paytirish qoidasi (n₁ · n₂ · n₃); o'rinlashtirish…
Darsda qanday ishlatiladi
- Mavzuga mos simulyatorni oching — DarsPilot'da u dars ssenariysiga o'zi qo'shiladi.
- «Tushuntirish» rejimida ← → tugmalari bilan qadamma-qadam tushuntiring: simulyator har gapga mos o'zgaradi.
- «Tajriba» rejimida o'quvchilarni doskaga chiqaring: qiymatni o'zgartirib, natijani oldindan taxmin qilsinlar.
Simulyatorlar — dars ssenariysi ichida
DarsPilot 5–8-sinf matematika o'qituvchisiga dars ishlanmasi, simulyator, darajali ishchi varaq va qog'ozli testni telefon bilan tekshirishni bitta joyda beradi.