Algebra va funksiyalar · 6–9-sinf
Funksiya grafigi — interaktiv simulyator
Koordinata tekisligi: nuqtalar va choraklar, funksiya jadvalidan grafik, y = kx + b (qiyalik, parallel chiziqlar), y = k/x giperbola, parabola (ildizlar, diskriminant, uch, Viyet), ikki nuqta orasidagi masofa, aylana tenglamasi, vektor koordinatalari.
Doskada qadamma-qadam tushuntirish
Namuna: «Dekart koordinatalari» (7-sinf). «Tushuntirish» rejimida o'qituvchi ← → tugmalari yoki pult bilan qadamlarni almashtiradi — simulyator har gapga mos o'zgaradi:
- Ikki son o'qi O nuqtada kesishadi: gorizontal Ox — abssissalar, vertikal Oy — ordinatalar o'qi.
- A nuqtadan o'qlarga perpendikulyar tushiramiz: x = 3, y = 2. Yoziladi: A(3; 2).
- O'qlar tekislikni to'rtta chorakka bo'ladi. A(3; 2) — I chorak.
- Nuqtani suramiz: A(−4; 3) — II chorak: x manfiy, y musbat.
- B nuqta: B(−2; −5) — III chorak: ikkala koordinata manfiy.
Shu yerning o'zida sinab ko'ring
Ro'yxatdan o'tmasdan: ← → bilan qadamlarni almashtiring, «Tajriba» rejimida qiymatlarni o'zingiz o'zgartiring.
Tushuntirish rejimi
Har qadamda o'qituvchi aytadigan 1–2 gap va simulyatorning mos holati. Matn sinfning orqa partasidan ham o'qiladigan kattalikda, sonlar avtomatik hisoblanadi.
Tajriba rejimi
O'quvchilar elektron doskada yoki telefonda qiymatlarni o'zlari o'zgartiradi, sudraydi va qonuniyatni o'zlari kashf qiladi — PhET uslubidagi faol o'rganish.
Qaysi mavzularda ishlatiladi
DarsPilot dars mavzusiga mos simulyatorni o'zi tanlaydi. «Funksiya grafigi» quyidagi mavzularda ishlatiladi:
7-sinf matematika
- Dekart koordinatalari
- Funksiya tushunchasi
- Chiziqli funksiyalar va to'g'ri chiziq
- To'g'ri chiziqning qiyaligi
8-sinf algebra
- y=k/x, k≠0 Funksiya, uning xossalari va grafigi
- Kvadrat tenglama va uning ildizlari
- Chala kvadrat tenglamalar va ularni yechish
- Kvadrat tenglamalarning ildizlarini topish formulalari. Diskriminant
- Viyet teoremasi. Kvadrat uchhad. Kvadrat uchhadni chiziqli ko'paytuvchilarga ajratish
- Bikvadrat tenglama. Kvadrat tenglamaga keltiriladigan tenglamalar
- Kvadrat tenglamalar yordamida masalalar yechish
8-sinf geometriya
- Pifagor teoremasi
- Pifagor teoremasining turli xil isbotlari
- Pifagor teoremasiga teskari teorema
- Pifagor teoremasining ba'zi tatbiqlari
- To'ldiruvchi burchakning trigonometrik funksiyalari uchun formulalar
- Trigonometrik funksiyalarning qiymatlari jadvali
- Tekislikda nuqtaning koordinatalari
- Ikki nuqta orasidagi masofa. Aylana tenglamasi
- To'g'ri chiziq tenglamasi. Geometrik masalalar yechishning koordinata usuli
- Vektorning koordinatalari
- Koordinatalari bilan berilgan vektorlar ustida amallar
9-sinf algebra
- Kvadrat funksiyaning ta'rifi
- Funksiya y = x^2
- Funksiya y = ax^2
- Funksiya y = ax^2 + bx + c
- Kvadrat funksiyaning grafigini yasash
- Kvadrat tengsizlikni kvadrat funksiya grafigi yordamida yechish
- Funksiyaning aniqlanish sohasi
- Funksiyaning o'sishi va kamayishi
- Funksiyalarning juftligi va toqligi
- Nuqtani koordinatalar boshi atrofida burish
10-sinf algebra
- Funksiya. Funksiyaning berilish usullari
- Funksiyaning aniqlanish sohasi va qiymatlar to'plami
- Funksiyalar ustida arifmetik amallar
- Murakkab funksiya. Teskari funksiya. Davriy funksiyalar
- Funksiya xossalari
- Funksiya grafiklarini sodda almashtirishlar
- Chiziqli va kvadratik modellashtirish
- Ko'rsatkichli funksiya va uning xossalari, grafigi
- Logarifm haqida tushuncha. Logarifmik funksiya va uning xossalari, grafigi
- Ko'rsatkichli va logarifmik funksiyalar tatbig'i
- y=arcsinx, y=arccosx, y=arctgx, y= arcctgx funksiyalar va xossalari, grafigi
11-sinf algebra
- O'zgaruvchi miqdorlar orttirmalarining nisbati va uning ma'nosi. Urinma ta'rifi. Funksiya orttirmasi
- Murakkab funksiyaning hosilasi
- Funksiya grafigiga o'tkazilgan urinma va normal tenglamalari
- Hosila yordamida funksiyani tekshirish va grafiklarni yasash
- Boshlang'ich funksiya va aniqmas integral tushunchalari
11-sinf geometriya
Hamkasblarga ulashing
Metodbirlashma yoki o'qituvchilar guruhiga yuboring — havola ochilganda simulyator rasmi ko'rinadi.
Saytingiz yoki blogingizga joylang
Kodni nusxa olib, maktab sayti, blog yoki onlayn kurs sahifasiga qo'ying — simulyator bepul ishlaydi:
O'xshash simulyatorlar

Algebraik plitkalar
x², x va birlik plitkalar bilan ifodalar: o'xshash hadlarni yig'ish (nol juftlar yo'qoladi), x ga qiymat berish, qavsni…

Daraja, ildiz va logarifm: qoidalar nima uchun shunday
aᵐ · aⁿ = aᵐ⁺ⁿ — bir xil ko'paytuvchilarni sanash; bo'lish va darajani darajaga ko'tarish; zina: 2³, 2², 2¹ — har qadam…

Tenglama tarozisi
Tarozi pallalarida x-qutilar va birlik toshlar: teng bo'lsa muvozanat, bo'lmasa og'ir tomon pastga tushadi. Ikki tomonga bir…

Kvadrat tenglama: al-Xorazmiy usuli va ildizlar formulasi
x² + bx = c — kvadrat yoniga to'rtburchak, uni ikkiga bo'lib burchakdagi (b/2)² ni to'ldirish (al-Xorazmiy, «Al-jabr»)…
Har dars mavzusiga tayyor simulyator
DarsPilot'da simulyator dars ssenariysiga o'zi qo'shiladi: mavzu ochilganda mos model tanlanadi va shu mavzu uchun tushuntirish tayyorlanadi. Ro'yxatdan o'tish bepul.