Kasrlar, foiz va nisbat · 5–8-sinf
Kasrlarni ko'paytirish va bo'lish — interaktiv simulyator
Yuza modeli (birlik kvadratda kesishma), kasrni natural songa ko'paytirish (takroriy qo'shish), kasrni teng ulushlarga bo'lish va kasrga bo'lish (necha marta sig'adi) — bosqichma-bosqich animatsiya.
Doskada qadamma-qadam tushuntirish
Namuna: «To'g'ri kasrni natural songa ko'paytirish» (5-sinf). «Tushuntirish» rejimida o'qituvchi ← → tugmalari yoki pult bilan qadamlarni almashtiradi — simulyator har gapga mos o'zgaradi:
- Tasmaning 2/5 qismi bo'yalgan. Shu qismni 3 marta olsak, qancha bo'ladi?
- Kasrni 3 ga ko'paytirish — uni 3 marta qo'shish: 2/5 + 2/5 + 2/5.
- Bo'yalgan bo'laklarni bitta tasmaga yig'amiz: jami 6 ta 1/5 bo'lak.
- Demak, 2/5 · 3 = 6/5 = 1 butun 1/5. Surat 3 ga ko'paytiriladi, maxraj o'zgarmaydi.
- Ko'paytuvchini o'zgartiramiz: 2/5 · 4 = 8/5 = 1 butun 3/5.
Tushuntirish rejimi
Har qadamda o'qituvchi aytadigan 1–2 gap va simulyatorning mos holati. Matn sinfning orqa partasidan ham o'qiladigan kattalikda, sonlar avtomatik hisoblanadi.
Tajriba rejimi
O'quvchilar elektron doskada yoki telefonda qiymatlarni o'zlari o'zgartiradi, sudraydi va qonuniyatni o'zlari kashf qiladi — PhET uslubidagi faol o'rganish.
Qaysi mavzularda ishlatiladi
DarsPilot dars mavzusiga mos simulyatorni o‘zi tanlaydi. «Kasrlarni ko'paytirish va bo'lish» quyidagi mavzularda ishlatiladi:
5-sinf matematika
- To'g'ri kasrni natural songa ko'paytirish
- Noto'g'ri kasrni natural songa ko'paytirish
- Ikkita to'g'ri kasrni ko'paytirish
- To'g'ri va noto'g'ri kasrlarni ko'paytirish
- Ikkita noto'g'ri kasrni ko'paytirish
- Aralash sonlarni natural songa ko'paytirish
6-sinf matematika
- To'g'ri kasrni natural songa bo'lish
- Natural sonni to'g'ri kasrga bo'lish
- To'g'ri kasrni to'g'ri kasrga bo'lish
8-sinf algebra
O‘xshash simulyatorlar
Kasr modeli
Butun teng bo'laklarga bo'linadi, kerakli qismi bo'yaladi; kasr, aralash son, o'nli kasr va foiz ko'rinishi; ikki kasrni…
Yuzlik to'r va foizlar
10×10 to'r: bo'yalgan kataklar — yuzdan bir qismlar; oddiy kasr, o'nli kasr va foiz bog'langan holda. Miqdor tasmasi va…
Nisbat va me'yor
Nisbatdagi buyumlar guruhlari va teng kuchli nisbatlar jadvali; miqdorlarni nisbatda bo'lish (tasma model: jami, bitta…
Tasma model (matnli masalalar)
Matnli masalani tasmalar bilan tasvirlash: butun va qism, qolgan qismning qismi, yig'indi va farq, «k marta ko'p» (tenglama…
Har dars mavzusiga tayyor simulyator
DarsPilot'da simulyator dars ssenariysiga o'zi qo'shiladi: mavzu ochilganda mos model tanlanadi va shu mavzu uchun tushuntirish tayyorlanadi. Ro'yxatdan o'tish bepul.