Geometriya · 5–8-sinf
Fazoviy jismlar va yoyilmalar — interaktiv simulyator
Kub, kuboid, prizma, piramida, silindr va konus: aylantirib ko'rish, yoqlar, qirralar va uchlarni sanash, yoyilmaga ochish va to'la sirt; kubchalardan yasalgan jismning old, ust va yon ko'rinishlari.
Doskada qadamma-qadam tushuntirish
Namuna: «Uch o'lchamli panjarada fazoviy jismlarni chizish» (5-sinf). «Tushuntirish» rejimida o'qituvchi ← → tugmalari yoki pult bilan qadamlarni almashtiradi — simulyator har gapga mos o'zgaradi:
- Izometrik panjarada kub uch yo'nalishda chiziladi: uzunligi, eni va balandligi.
- Kubchalarni qo'shamiz — jism o'sadi. Hozir 4 ta kubcha.
- Yana qo'shamiz: endi 10 ta kubcha.
- Jismni aylantirib, boshqa tomondan qaraymiz — kubchalar soni o'zgarmaydi: 10 ta.
- Har bir ko'rinmas kubcha ostidagilarga tayanadi — chizishda shuni hisobga olamiz.
Tushuntirish rejimi
Har qadamda o'qituvchi aytadigan 1–2 gap va simulyatorning mos holati. Matn sinfning orqa partasidan ham o'qiladigan kattalikda, sonlar avtomatik hisoblanadi.
Tajriba rejimi
O'quvchilar elektron doskada yoki telefonda qiymatlarni o'zlari o'zgartiradi, sudraydi va qonuniyatni o'zlari kashf qiladi — PhET uslubidagi faol o'rganish.
Qaysi mavzularda ishlatiladi
DarsPilot dars mavzusiga mos simulyatorni o‘zi tanlaydi. «Fazoviy jismlar va yoyilmalar» quyidagi mavzularda ishlatiladi:
5-sinf matematika
- Fazoviy jismlarning hajmi
- Uch o'lchamli panjarada fazoviy jismlarni chizish
- Kvadratli panjarada fazoviy jismlarning turli ko'rinishlarini chizish
- Hajmni santimetr kub va metr kubda o'lchash
- Kuboid va kubning hajmini topish
- Suyuqliklar hajmini santimetr kub va metr kubda o'lchash
6-sinf matematika
- Kuboid qirralarini topish
- Kuboid va kubning bir yog'i yuzini topish
- Hajmga doir matnli masalalar
- Konus, silindr, prizma va piramida
- Uch o'lchamli panjarada fazoviy jismlarni chizish
- Fazoviy jismlarning yoyilmasi
7-sinf matematika
O‘xshash simulyatorlar
Burchaklar
Burchakni transportir bilan o'lchash va turlari; to'g'ri chiziqdagi, nuqta atrofidagi va vertikal burchaklar; uchburchak…
To'rtburchaklar xossalari
Parallelogramm, to'g'ri to'rtburchak, romb, kvadrat va trapetsiyalar bir-biriga silliq o'tadi; tomonlar, burchaklar…
Shakllar yuzi
Yuz va perimetr: birlik kvadratlarni sanash, to'g'ri to'rtburchak, uchburchak, parallelogramm, trapetsiya, romb, murakkab…
Aylana va doira
Aylana elementlari; aylana uzunligi (doira dumalab yoyiladi) va doira yuzi (sektorlar parallelogrammga teriladi); yarim va…
Har dars mavzusiga tayyor simulyator
DarsPilot'da simulyator dars ssenariysiga o'zi qo'shiladi: mavzu ochilganda mos model tanlanadi va shu mavzu uchun tushuntirish tayyorlanadi. Ro'yxatdan o'tish bepul.