Statistika, ehtimollik va harakat · 9–11-sinf
Ehtimollik — interaktiv simulyator
Tanga, kubik va rangli sharlar bilan tajriba: sinovlar ×1/10/100/1000, nisbiy chastota grafigi ehtimollikka yaqinlashadi; klassik ta'rif m/n; hodisalar (muqarrar, mumkin bo'lmagan, birgalikda, qarama-qarshi) va Eyler-Venn diagrammasi; ikki kubik yig'indisi; tasodifiy miqdor, kutilma va dispersiya; binomial va normal taqsimot; geometrik ehtimollik.
Doskada qadamma-qadam tushuntirish
Namuna: «Hodisalar» (9-sinf). «Tushuntirish» rejimida o'qituvchi ← → tugmalari yoki pult bilan qadamlarni almashtiradi — simulyator har gapga mos o'zgaradi:
- Kubik tashlaymiz: natijalar {1, 2, 3, 4, 5, 6}. «juft son tushishi» — tasodifiy hodisa: ro'y berishi ham, bermasligi ham mumkin. A = {2, 4, 6}.
- «6 dan katta bo'lmagan son tushishi» — muqarrar hodisa: u har doim ro'y beradi, A = {1, 2, 3, 4, 5, 6}.
- «6 dan katta son tushishi» — mumkin bo'lmagan hodisa: A = ∅.
- A — juft son {2, 4, 6}, B — 4 dan katta son {5, 6}. Ular birga ro'y berishi mumkin: A ∩ B = {6} — A va B birgalikda.
- A — juft son, B — toq son: umumiy natija yo'q, A ∩ B = ∅ — A va B birgalikda emas.
- A ga qarama-qarshi hodisa Ā — «A ro'y bermadi»: Ā = {1, 3, 5}. P(Ā) = 1 − 3/6 = 3/6 = 1/2.
- Ehtimollik — hodisa imkoniyatining o'lchovi: muqarrar hodisada 1, mumkin bo'lmaganda 0, qolganlarida — oraliqda. P(A) = 3/6 = 1/2.
Shu yerning o'zida sinab ko'ring
Ro'yxatdan o'tmasdan: ← → bilan qadamlarni almashtiring, «Tajriba» rejimida qiymatlarni o'zingiz o'zgartiring.
Tushuntirish rejimi
Har qadamda o'qituvchi aytadigan 1–2 gap va simulyatorning mos holati. Matn sinfning orqa partasidan ham o'qiladigan kattalikda, sonlar avtomatik hisoblanadi.
Tajriba rejimi
O'quvchilar elektron doskada yoki telefonda qiymatlarni o'zlari o'zgartiradi, sudraydi va qonuniyatni o'zlari kashf qiladi — PhET uslubidagi faol o'rganish.
Qaysi mavzularda ishlatiladi
DarsPilot dars mavzusiga mos simulyatorni o'zi tanlaydi. «Ehtimollik» quyidagi mavzularda ishlatiladi:
9-sinf algebra
- Hodisalar
- Hodisaning ehtimolligi
- Tasodifiy hodisaning nisbiy chastotasi
- Tasodifiy miqdorlar
- Tasodifiy miqdorlarning sonli xarakteristikalari
10-sinf algebra
11-sinf algebra
Hamkasblarga ulashing
Metodbirlashma yoki o'qituvchilar guruhiga yuboring — havola ochilganda simulyator rasmi ko'rinadi.
Saytingiz yoki blogingizga joylang
Kodni nusxa olib, maktab sayti, blog yoki onlayn kurs sahifasiga qo'ying — simulyator bepul ishlaydi:
O'xshash simulyatorlar

O'rtacha qiymat
Ustunlardagi bloklar tekislanadi — har ustun o'rtachaga teng bo'ladi (jami = o'rtacha × soni); nuqtali diagrammada o'rtacha…

Diagrammalar
Ma'lumot yig'ish va cho'p belgilar bilan chastota jadvali; ustunli, chiziqli va doiraviy diagramma (ustundan doiraga silliq…

Harakat masalalari
Jismlar yo'lda vaqt bo'yicha yuradi, yonida masofa–vaqt grafigi chiziladi: s = v · t, qarama-qarshi harakatda uchrashish…

Kombinatorika daraxti
Tanlash daraxti va juftliklar jadvali bilan barcha variantlarni sanash; ko'paytirish qoidasi (n₁ · n₂ · n₃); o'rinlashtirish…
Har dars mavzusiga tayyor simulyator
DarsPilot'da simulyator dars ssenariysiga o'zi qo'shiladi: mavzu ochilganda mos model tanlanadi va shu mavzu uchun tushuntirish tayyorlanadi. Ro'yxatdan o'tish bepul.