Algebra va funksiyalar · 5–8-sinf
Tenglama tarozisi — interaktiv simulyator
Tarozi pallalarida x-qutilar va birlik toshlar: teng bo'lsa muvozanat, bo'lmasa og'ir tomon pastga tushadi. Ikki tomonga bir xil son qo'shib-ayirib, teng guruhlarga bo'lib tenglama yechiladi; qavs (xaltalar), kasr koeffitsiyent, sinab ko'rish va tengsizliklar (sonlar o'qida yechim).
Doskada qadamma-qadam tushuntirish
Namuna: «Tenglamalarni yechish» (6-sinf). «Tushuntirish» rejimida o'qituvchi ← → tugmalari yoki pult bilan qadamlarni almashtiradi — simulyator har gapga mos o'zgaradi:
- Ikki pallada ham x qutilar bor: 3x + 2 = x + 10. Tarozi muvozanatda.
- Ikki tomondan 1 tadan qutini olib tashlaymiz — muvozanat buzilmaydi.
- Qoldi: 2x + 2 = 10. Endi ikki tomondan 2 tadan toshni olamiz.
- Qoldi: 2x = 8.
- Ikki tomonni 2 ta teng guruhga ajratamiz: har guruhda bitta quti va 4 ta tosh.
- Bitta guruh qoladi: x = 4. Qutini ochsak — ichida 4 ta tosh.
Shu yerning o'zida sinab ko'ring
Ro'yxatdan o'tmasdan: ← → bilan qadamlarni almashtiring, «Tajriba» rejimida qiymatlarni o'zingiz o'zgartiring.
Tushuntirish rejimi
Har qadamda o'qituvchi aytadigan 1–2 gap va simulyatorning mos holati. Matn sinfning orqa partasidan ham o'qiladigan kattalikda, sonlar avtomatik hisoblanadi.
Tajriba rejimi
O'quvchilar elektron doskada yoki telefonda qiymatlarni o'zlari o'zgartiradi, sudraydi va qonuniyatni o'zlari kashf qiladi — PhET uslubidagi faol o'rganish.
Qaysi mavzularda ishlatiladi
DarsPilot dars mavzusiga mos simulyatorni o'zi tanlaydi. «Tenglama tarozisi» quyidagi mavzularda ishlatiladi:
6-sinf matematika
7-sinf matematika
- Sodda chiziqli tenglamalar
- Qavs va kasrlar qatnashgan chiziqli tenglamalar
- Sodda kasr-chiziqli tenglamalar
- Chiziqli tenglama tuzib yechiladigan matnli masalalar
8-sinf algebra
- Sonli tengsizliklar
- Sonli tengsizliklarning asosiy xossalari
- Tengsizliklarni qo'shish va ko'paytirish
- Sonli tengsizliklarni darajaga ko'tarish
- Bir noma'lumli tengsizliklar
- Bir noma'lumli tengsizliklar sistemalari. Sonli oraliqlar
- Sonning moduli. Modul qatnashgan tenglama va tengsizliklar
9-sinf algebra
- Kvadrat tengsizlik va uning yechimi
- Kvadrat tengsizlikni kvadrat funksiya grafigi yordamida yechish
- Daraja qatnashgan tenglama va tengsizliklar
- Ikkinchi darajali tenglama qatnashgan eng sodda sistemalarni yechish
- Tenglamalar sistemasini yechishning turli usullari
- Ikkinchi darajali bir noma'lumli tengsizliklar sistemalari
- Sodda tengsizliklarni isbotlash
10-sinf algebra
- Ratsional tenglamalar
- Ratsional tenglamalar sistemasi
- Ratsional tengsizliklar
- Ratsional tengsizliklar sistemasi
- Irratsional tenglamalar
- Irratsional tenglamalar sistemasi
- Ko'rsatkichli tenglamalar
- Ko'rsatkichli tengsizliklar
- Logarifmik tenglamalar
- Ko'rsatkichli va logarifmik tenglamalar sistemasi
- Logarifmik tengsizliklar
- sinx=a, cosx=a, tgx=a, ctgx=a ko'rinishdagi tenglamalar
- Ba'zi trigonometrik tenglamalarni yechish usullari
11-sinf algebra
Hamkasblarga ulashing
Metodbirlashma yoki o'qituvchilar guruhiga yuboring — havola ochilganda simulyator rasmi ko'rinadi.
Saytingiz yoki blogingizga joylang
Kodni nusxa olib, maktab sayti, blog yoki onlayn kurs sahifasiga qo'ying — simulyator bepul ishlaydi:
O'xshash simulyatorlar

Algebraik plitkalar
x², x va birlik plitkalar bilan ifodalar: o'xshash hadlarni yig'ish (nol juftlar yo'qoladi), x ga qiymat berish, qavsni…

Daraja, ildiz va logarifm: qoidalar nima uchun shunday
aᵐ · aⁿ = aᵐ⁺ⁿ — bir xil ko'paytuvchilarni sanash; bo'lish va darajani darajaga ko'tarish; zina: 2³, 2², 2¹ — har qadam…

Kvadrat tenglama: al-Xorazmiy usuli va ildizlar formulasi
x² + bx = c — kvadrat yoniga to'rtburchak, uni ikkiga bo'lib burchakdagi (b/2)² ni to'ldirish (al-Xorazmiy, «Al-jabr»)…

Tenglamalar sistemasi: grafik, qo'shish va o'rniga qo'yish
Ikki chiziqli tenglama — ikki to'g'ri chiziq: kesishish nuqtasi yechim, parallel — yechim yo'q, ustma-ust — cheksiz ko'p.…
Har dars mavzusiga tayyor simulyator
DarsPilot'da simulyator dars ssenariysiga o'zi qo'shiladi: mavzu ochilganda mos model tanlanadi va shu mavzu uchun tushuntirish tayyorlanadi. Ro'yxatdan o'tish bepul.