Statistika, harakat va kombinatorika · 5–8-sinf
Diagrammalar — interaktiv simulyator
Ma'lumot yig'ish va cho'p belgilar bilan chastota jadvali; ustunli, chiziqli va doiraviy diagramma (ustundan doiraga silliq o'tish); o'qish va talqin: eng katta/kichik, farq, ulush, foiz, sektor burchagi (ulush × 360°).
Doskada qadamma-qadam tushuntirish
Namuna: «Ma'lumotlarni doiraviy diagrammada tasvirlash» (6-sinf). «Tushuntirish» rejimida o'qituvchi ← → tugmalari yoki pult bilan qadamlarni almashtiradi — simulyator har gapga mos o'zgaradi:
- 30 o'quvchi sevimli sport turini aytdi. Ustunli diagrammada har tur alohida ko'rinadi.
- Endi butun sinfni bitta doira deb olamiz: har tur — doiraning bir bo'lagi, sektor.
- Futbol: 30 tadan 12 tasi, ya'ni 2/5 qismi.
- Sektor burchagi = ulush · 360°: 2/5 · 360° = 144°.
- Foizda: 40 %. Hamma sektorlar birga — 360°, ya'ni 100 %.
- Eng kichik sektor — Shaxmat: 36°, ya'ni 10 %.
Tushuntirish rejimi
Har qadamda o'qituvchi aytadigan 1–2 gap va simulyatorning mos holati. Matn sinfning orqa partasidan ham o'qiladigan kattalikda, sonlar avtomatik hisoblanadi.
Tajriba rejimi
O'quvchilar elektron doskada yoki telefonda qiymatlarni o'zlari o'zgartiradi, sudraydi va qonuniyatni o'zlari kashf qiladi — PhET uslubidagi faol o'rganish.
Qaysi mavzularda ishlatiladi
DarsPilot dars mavzusiga mos simulyatorni o‘zi tanlaydi. «Diagrammalar» quyidagi mavzularda ishlatiladi:
6-sinf matematika
- Ma'lumotlarni doiraviy diagrammada tasvirlash
- Doiraviy diagrammalardagi ma'lumotlarni o'qish va talqin qilish
7-sinf matematika
- Ma'lumotlarni yig'ish
- Ma'lumotlarni qayta ishlash
- Ma'lumotlarni tahlil qilish va taqdim etish
- Haqiqiy hayotdagi statistika!
8-sinf algebra
O‘xshash simulyatorlar
O'rtacha qiymat
Ustunlardagi bloklar tekislanadi — har ustun o'rtachaga teng bo'ladi (jami = o'rtacha × soni); nuqtali diagrammada o'rtacha…
Harakat masalalari
Jismlar yo'lda vaqt bo'yicha yuradi, yonida masofa–vaqt grafigi chiziladi: s = v · t, qarama-qarshi harakatda uchrashish…
Kombinatorika daraxti
Tanlash daraxti va juftliklar jadvali bilan barcha variantlarni sanash; ko'paytirish qoidasi (n₁ · n₂ · n₃); o'rinlashtirish…
Har dars mavzusiga tayyor simulyator
DarsPilot'da simulyator dars ssenariysiga o'zi qo'shiladi: mavzu ochilganda mos model tanlanadi va shu mavzu uchun tushuntirish tayyorlanadi. Ro'yxatdan o'tish bepul.