Kasrlar, foiz va nisbat · 5–7-sinf
Yuzlik to'r va foizlar — interaktiv simulyator
10×10 to'r: bo'yalgan kataklar — yuzdan bir qismlar; oddiy kasr, o'nli kasr va foiz bog'langan holda. Miqdor tasmasi va foizlar o'qi: miqdorning foizi, foizga o'sish va kamayish (QQS, chegirma, omonat), foizi ma'lum bo'lgan sonni topish.
Doskada qadamma-qadam tushuntirish
Namuna: «Oddiy kasrni o'nli kasrga aylantirish» (5-sinf). «Tushuntirish» rejimida o'qituvchi ← → tugmalari yoki pult bilan qadamlarni almashtiradi — simulyator har gapga mos o'zgaradi:
- To'rni 4 ta teng qismga bo'lamiz va 3 tasini bo'yaymiz: 3/4.
- Har bir qismda 25 ta katak, demak 3/4 = 75/100.
- Yuzdan bir qismlar o'nli kasr bilan yoziladi: 3/4 = 0,75.
- Yana bir misol: 2/5 — har qismda 20 ta katak, 2/5 = 40/100 = 0,4.
- Maxraj 100 ning bo'luvchisi bo'lsa, kasr shunday aniq o'nli kasrga aylanadi.
Tushuntirish rejimi
Har qadamda o'qituvchi aytadigan 1–2 gap va simulyatorning mos holati. Matn sinfning orqa partasidan ham o'qiladigan kattalikda, sonlar avtomatik hisoblanadi.
Tajriba rejimi
O'quvchilar elektron doskada yoki telefonda qiymatlarni o'zlari o'zgartiradi, sudraydi va qonuniyatni o'zlari kashf qiladi — PhET uslubidagi faol o'rganish.
Qaysi mavzularda ishlatiladi
DarsPilot dars mavzusiga mos simulyatorni o‘zi tanlaydi. «Yuzlik to'r va foizlar» quyidagi mavzularda ishlatiladi:
5-sinf matematika
- Oddiy kasrni o'nli kasrga aylantirish
- Foiz tushunchasi
- Oddiy kasr, o'nli kasr va foizlar orasidagi munosabatlar
- Miqdorning foizi
- QQS (qo'shilgan qiymat solig'i), chegirma va omonat foizi
6-sinf matematika
- Foizi va qismga ko'ra sonning o'zini topish
- O'sish foizi va kamayish foizini topish
- Foizlarga doir matnli masalalar
7-sinf matematika
O‘xshash simulyatorlar
Kasr modeli
Butun teng bo'laklarga bo'linadi, kerakli qismi bo'yaladi; kasr, aralash son, o'nli kasr va foiz ko'rinishi; ikki kasrni…
Kasrlarni ko'paytirish va bo'lish
Yuza modeli (birlik kvadratda kesishma), kasrni natural songa ko'paytirish (takroriy qo'shish), kasrni teng ulushlarga…
Nisbat va me'yor
Nisbatdagi buyumlar guruhlari va teng kuchli nisbatlar jadvali; miqdorlarni nisbatda bo'lish (tasma model: jami, bitta…
Tasma model (matnli masalalar)
Matnli masalani tasmalar bilan tasvirlash: butun va qism, qolgan qismning qismi, yig'indi va farq, «k marta ko'p» (tenglama…
Har dars mavzusiga tayyor simulyator
DarsPilot'da simulyator dars ssenariysiga o'zi qo'shiladi: mavzu ochilganda mos model tanlanadi va shu mavzu uchun tushuntirish tayyorlanadi. Ro'yxatdan o'tish bepul.