Statistika, harakat va kombinatorika · 5–8-sinf
Harakat masalalari — interaktiv simulyator
Jismlar yo'lda vaqt bo'yicha yuradi, yonida masofa–vaqt grafigi chiziladi: s = v · t, qarama-qarshi harakatda uchrashish (yaqinlashish tezligi), quvib yetish, uzoqlashish, ikki xil tezlikli yo'l va o'rtacha tezlik.
Doskada qadamma-qadam tushuntirish
Namuna: «Tezlik» (6-sinf). «Tushuntirish» rejimida o'qituvchi ← → tugmalari yoki pult bilan qadamlarni almashtiradi — simulyator har gapga mos o'zgaradi:
- Mashina har soatda 60 km yuradi — uning tezligi 60 km/soat. Yo'lga chiqdi!
- 1 soatda — 60 km.
- 3 soatda — 180 km: har soatda yana 60 km qo'shiladi.
- Masofa = tezlik · vaqt: 60 · 3 = 180 km. Grafik — to'g'ri chiziq.
- Velosipedchi sekinroq: 15 km/soat. 3 soatda 45 km — grafik yotiqroq.
Tushuntirish rejimi
Har qadamda o'qituvchi aytadigan 1–2 gap va simulyatorning mos holati. Matn sinfning orqa partasidan ham o'qiladigan kattalikda, sonlar avtomatik hisoblanadi.
Tajriba rejimi
O'quvchilar elektron doskada yoki telefonda qiymatlarni o'zlari o'zgartiradi, sudraydi va qonuniyatni o'zlari kashf qiladi — PhET uslubidagi faol o'rganish.
Qaysi mavzularda ishlatiladi
DarsPilot dars mavzusiga mos simulyatorni o‘zi tanlaydi. «Harakat masalalari» quyidagi mavzularda ishlatiladi:
5-sinf matematika
6-sinf matematika
- Tezlik
- Tezlik, bosib o'tilgan masofa va vaqtni topish
- Ikki xil tezlikdagi harakatga doir matnli masalalar
- O'rtacha tezlik
- Ikkita jism harakatiga doir matnli masalalar
7-sinf matematika
O‘xshash simulyatorlar
O'rtacha qiymat
Ustunlardagi bloklar tekislanadi — har ustun o'rtachaga teng bo'ladi (jami = o'rtacha × soni); nuqtali diagrammada o'rtacha…
Diagrammalar
Ma'lumot yig'ish va cho'p belgilar bilan chastota jadvali; ustunli, chiziqli va doiraviy diagramma (ustundan doiraga silliq…
Kombinatorika daraxti
Tanlash daraxti va juftliklar jadvali bilan barcha variantlarni sanash; ko'paytirish qoidasi (n₁ · n₂ · n₃); o'rinlashtirish…
Har dars mavzusiga tayyor simulyator
DarsPilot'da simulyator dars ssenariysiga o'zi qo'shiladi: mavzu ochilganda mos model tanlanadi va shu mavzu uchun tushuntirish tayyorlanadi. Ro'yxatdan o'tish bepul.