Statistika, harakat va kombinatorika · 6–9-sinf
Kombinatorika daraxti — interaktiv simulyator
Tanlash daraxti va juftliklar jadvali bilan barcha variantlarni sanash; ko'paytirish qoidasi (n₁ · n₂ · n₃); o'rinlashtirish (har keyingi o'ringa tanlov kamayadi) va qo'l berib ko'rishish (har juft bir marta).
Doskada qadamma-qadam tushuntirish
Namuna: «Kombinatorika elementlari. Tanlash usuli bilan kombinatorik masalalarni yechish» (8-sinf). «Tushuntirish» rejimida o'qituvchi ← → tugmalari yoki pult bilan qadamlarni almashtiradi — simulyator har gapga mos o'zgaradi:
- 3 ta ko'ylak va 2 ta shimdan nechta xil kiyim to'plami tuzish mumkin? Tanlash usuli bilan sanaymiz.
- Avval ko'ylakni tanlaymiz: 3 ta shox.
- Har bir ko'ylakka 2 xil shim: har shoxdan yana 2 ta shox.
- Shox uchlarini sanaymiz: 3 · 2 = 6 ta to'plam. Biror variant takrorlanmadi, birortasi tushib qolmadi.
- Xuddi shu natija jadvalda: 3 qator, 2 ustun — 6 ta katak.
- 4 do'st bir-biri bilan bir martadan qo'l berib ko'rishdi. Har juft bir marta: 4 · 3 : 2 = 6.
Tushuntirish rejimi
Har qadamda o'qituvchi aytadigan 1–2 gap va simulyatorning mos holati. Matn sinfning orqa partasidan ham o'qiladigan kattalikda, sonlar avtomatik hisoblanadi.
Tajriba rejimi
O'quvchilar elektron doskada yoki telefonda qiymatlarni o'zlari o'zgartiradi, sudraydi va qonuniyatni o'zlari kashf qiladi — PhET uslubidagi faol o'rganish.
Qaysi mavzularda ishlatiladi
DarsPilot dars mavzusiga mos simulyatorni o‘zi tanlaydi. «Kombinatorika daraxti» quyidagi mavzularda ishlatiladi:
8-sinf algebra
O‘xshash simulyatorlar
O'rtacha qiymat
Ustunlardagi bloklar tekislanadi — har ustun o'rtachaga teng bo'ladi (jami = o'rtacha × soni); nuqtali diagrammada o'rtacha…
Diagrammalar
Ma'lumot yig'ish va cho'p belgilar bilan chastota jadvali; ustunli, chiziqli va doiraviy diagramma (ustundan doiraga silliq…
Harakat masalalari
Jismlar yo'lda vaqt bo'yicha yuradi, yonida masofa–vaqt grafigi chiziladi: s = v · t, qarama-qarshi harakatda uchrashish…
Har dars mavzusiga tayyor simulyator
DarsPilot'da simulyator dars ssenariysiga o'zi qo'shiladi: mavzu ochilganda mos model tanlanadi va shu mavzu uchun tushuntirish tayyorlanadi. Ro'yxatdan o'tish bepul.