7-sinf matematika · 14-bob: Parallelogrammalarning perimetri va yuzi · 4-chorak
Silindrlarning hajmi va sirtining yuzi
7-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Hajm: birlik kublar» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: Matematika. Tadqiqot va kashfiyot. 7-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2026
Asosiy formulalar
- Silindr hajmiV = πr²h
- Silindr sirtiS yon = 2πrh, S to'la = 2πr(r + h)
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Doskada tushuntirish: «Hajm: birlik kublar» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Fazoviy jismlar va yoyilmalar, Shakllar yuzi.
- Silindr: asosi radiusi 2 sm bo'lgan doira, balandligi 5 sm.
- Asos yuzi: π · r² ≈ 12,56 sm² (π ≈ 3,14).
- Asos qatlamlari balandlik bo'ylab teriladi: V = π · r² · h ≈ 3,14 · 2² · 5 ≈ 62,8 sm³.
- Yon sirt yoyilsa — to'g'ri to'rtburchak: 2 · π · r · h ≈ 62,8 sm².
- To'la sirt — yon sirt va ikki asos: 62,8 + 2 · 12,56 ≈ 87,92 sm².
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- Silindr asosining radiusi 5 sm, balandligi 6 sm. Silindr hajmini toping.
Javob
V = 150π sm³ ≈ 471,2 sm³
Yechim: V = π·5²·6 = 150π - Silindr asosining radiusi 3 sm, balandligi 5 sm. Yon va to'la sirtini toping.
Javob
S yon = 30π sm², S to'la = 48π sm² ≈ 150,8 sm²
Yechim: S yon = 2π·3·5 = 30π; S to'la = 2π·3·(3 + 5) = 48π - Silindr asosining radiusi 2 sm, balandligi 10 sm. Silindr hajmini toping.
Javob
V = 40π sm³ ≈ 125,7 sm³
Yechim: V = π·2²·10 = 40π - Silindr asosining radiusi 5 sm, balandligi 5 sm. Yon va to'la sirtini toping.
Javob
S yon = 50π sm², S to'la = 100π sm² ≈ 314,2 sm²
Yechim: S yon = 2π·5·5 = 50π; S to'la = 2π·5·(5 + 5) = 100π
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Parallelogrammalarning perimetri va yuzi» bobidagi mavzular
- Parallelogrammalarning perimetri va yuzi
- Trapetsiyalarning perimetri va yuzi
- Yassi murakkab shakllarning perimetri va yuzi
- Fazoviy jismlarning chizmasi va yoyilmasi
- Prizmalarning hajmi va sirtning yuzi
- Silindrlarning hajmi va sirtining yuzi
- Murakkab fazoviy jismlarning hajmi va to'la sirt yuzi
- Ma'lumotlarni yig'ish
- Ma'lumotlarni qayta ishlash
- Ma'lumotlarni tahlil qilish va taqdim etish
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.