Bepul boshlash

11-sinf geometriya · 3-bob: Piramida va konus · 3-chorak

Konusning o'qi, yasovchisi, asosi. Konusning yon va to'la sirti

11-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Matematika 11 (I–II qism). Geometriya: B.Q. Xaydarov, 2018 — II qism, 127-bet

Asosiy formulalar

Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiyaKun savoli / Muammoli vaziyat — hayotiy muammo bilan boshlash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Kesik piramida va uning elementlari. Kesik piramidaning yon sirti»: Xatoni top — ataylab xato qilingan yechimdagi xatoni topish
3 daq
Uy vazifasini tekshirishIkki yulduz va bitta tilak — ikki yutuq va bitta yaxshilash taklifi
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadTaxmin qil va tekshir — natijani oldindan chamalash, keyin hisoblab solishtirish
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng O'yla — juftlash — bo'lish
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Bar-model (chiziqli model) — masala shartini to'rtburchak bo'laklar bilan tasvirlash
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiSinkveyn — tushuncha haqida 5 qatorli qisqa xulosa. Uy vazifasi: darslik II qism, 127-bet

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Fazoviy jismlar va yoyilmalar, Hajm: birlik kublar.

  1. Konus: asos radiusi 3, balandligi 4. Yasovchi: l = √(3² + 4²) = 5.
  2. Yon sirt yoyilsa — doiraviy sektor, burchagi 360° · 3 : 5 = 216°. Yon sirt: πrl = π · 3 · 5 = 15π ≈ 47,12.
  3. To'la sirt: π · 3 · (3 + 5) = 24π ≈ 75,4.
  4. Hajm — silindr hajmining uchdan biri: π · 3² · 4 : 3 = 12π ≈ 37,7.
  5. O'q kesimi — teng yonli uchburchak, yuzi 12.
  6. Asosga parallel kesim — doira, radiusi 1,5; yuzi asosning 1/4 qismi.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. Konus asosining radiusi 9 sm, balandligi 12 sm. Yasovchisi, yon va to'la sirtini toping.
    Javob

    l = 15 sm, S yon = 135π sm², S to'la = 216π sm²
    Yechim: l = √(9² + 12²) = 15; S yon = π·9·15; S to'la = π·9·(9 + 15)

  2. Konus asosining radiusi 5 sm, balandligi 12 sm. Yasovchisi, yon va to'la sirtini toping.
    Javob

    l = 13 sm, S yon = 65π sm², S to'la = 90π sm²
    Yechim: l = √(5² + 12²) = 13; S yon = π·5·13; S to'la = π·5·(5 + 13)

  3. Konus asosining radiusi 6 sm, balandligi 8 sm. Yasovchisi, yon va to'la sirtini toping.
    Javob

    l = 10 sm, S yon = 60π sm², S to'la = 96π sm²
    Yechim: l = √(6² + 8²) = 10; S yon = π·6·10; S to'la = π·6·(6 + 10)

  4. Konus asosining radiusi 8 sm, balandligi 15 sm. Yasovchisi, yon va to'la sirtini toping.
    Javob

    l = 17 sm, S yon = 136π sm², S to'la = 200π sm²
    Yechim: l = √(8² + 15²) = 17; S yon = π·8·17; S to'la = π·8·(8 + 17)

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Jism hajmi formulasida xato: konus va piramidada 1/3 ni unutadi, shar hajmida R² oladi yoki radius o'rniga diametrni qo'yadiJismlar jadvali: prizma va silindr — S·h, piramida va konus — S·h/3, shar — 4/3·πR³; bir xil asos va balandlikli silindr va konusni solishtirish (3 marta).
Aylana uzunligi va doira yuzini, radius va diametrni adashtiryaptiC = 2πr va S = πr² ni rasm bilan solishtirish: chegara uzunligi va ichki yuza; radius — markazdan chetgacha.
Hajm va sirt yuzini (kub va kvadrat birliklarni) adashtiryaptiKubiklardan quti yasab, hajm (nechta kubik sig'adi) va sirt (nechta kvadrat yopishtiramiz) ni alohida sanash.

«Piramida va konus» bobidagi mavzular

← 11-sinf geometriya: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.