11-sinf geometriya · 2-bob: Prizma va silindr · 2-chorak
Silindrning hajmi
11-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: Matematika 11 (I–II qism). Geometriya: B.Q. Xaydarov, 2018 — I qism, 172-bet
Asosiy formulalar
- Silindr hajmiV = πr²h
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.
Doskada tushuntirish: «Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Hajm: birlik kublar, Fazoviy jismlar va yoyilmalar.
- Silindr: asos radiusi 3, balandligi 5.
- Yon sirt yoyilsa to'g'ri to'rtburchak bo'ladi (2πr × h): 2π · 3 · 5 = 30π ≈ 94,25.
- Yoyilma — to'g'ri to'rtburchak (2πr × h) va 2 ta doira. To'la sirt: 2π · 3 · (3 + 5) = 48π ≈ 150,8.
- Hajm: V = πr²h = π · 3² · 5 = 45π ≈ 141,37.
- O'q kesimi — to'g'ri to'rtburchak: yuzi 30.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- Silindr asosining radiusi 4 sm, balandligi 7 sm. Silindr hajmini toping.
Javob
V = 112π sm³ ≈ 351,9 sm³
Yechim: V = π·4²·7 = 112π - Silindr asosining radiusi 5 sm, balandligi 6 sm. Silindr hajmini toping.
Javob
V = 150π sm³ ≈ 471,2 sm³
Yechim: V = π·5²·6 = 150π - Silindr asosining radiusi 3 sm, balandligi 5 sm. Silindr hajmini toping.
Javob
V = 45π sm³ ≈ 141,4 sm³
Yechim: V = π·3²·5 = 45π - Silindr asosining radiusi 6 sm, balandligi 4 sm. Silindr hajmini toping.
Javob
V = 144π sm³ ≈ 452,4 sm³
Yechim: V = π·6²·4 = 144π
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Prizma va silindr» bobidagi mavzular
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.