9-sinf algebra · 3-bob: Tenglamalar va tengsizliklar sistemalari · 2-chorak
Ikkinchi darajali tenglama qatnashgan eng sodda sistemalarni yechish
9-sinf algebra darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Tenglamalar sistemasi: grafik, qo'shish va o'rniga qo'yish» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar.
Darslik: Algebra 9, Sh.A. Alimov, A.R. Xalmuxamedov, M.A. Mirzaxmedov, 2019 (4-nashr) — 68-bet
Asosiy formulalar
- O'rniga qo'yish usulibir tenglamadan noma'lumni ifodalab, ikkinchisiga qo'yamiz
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Doskada tushuntirish: «Tenglamalar sistemasi: grafik, qo'shish va o'rniga qo'yish» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Tenglama tarozisi, Tub sonlar va bo'luvchilar.
- Sistema: x² + y² = 25 va y = −x + 7. Aylana va to'g'ri chiziq necha nuqtada kesishishi mumkin?
- y ni o'rniga qo'yamiz: x² − 7x + 12 = 0. D = 1 > 0 — ikki yechim: (3; 4) va (4; 3).
- Chiziqni suramiz: y = 5 aylanaga urinadi — D = 0, bitta yechim: (0; 5).
- y = 7 aylanadan tashqarida: D = −96 < 0 — yechim yo'q. Diskriminant ishorasi = kesishish nuqtalari soni.
- Parabola bilan ham shunday: y = x² va y = x + 2 — x² − x − 2 = 0, ikki yechim: (−1; 1) va (2; 4).
- Giperbola xy = 6 va y = −x + 5: (2; 3) va (3; 2). Viyet: x va y — t² − 5t + 6 = 0 ning ildizlari.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- Sistemani yeching: y = x², y = x + 2.
Javob
(−1; 1) va (2; 4)
Yechim: x² = x + 2 → x² − x − 2 = 0, x = −1 yoki 2; y = x² - Sistemani yeching: x − y = 2, x² + y² = 10.
Javob
(−1; −3) va (3; 1)
Yechim: x = y + 2 ni ikkinchi tenglamaga qo'yamiz: 2y² + 4y − 6 = 0, y = −3 yoki 1 - Sistemani yeching: x + y = 7, xy = 12.
Javob
(3; 4) va (4; 3)
Yechim: x va y — t² − 7t + 12 = 0 ning ildizlari (Viyet): 3 va 4 - Sistemani yeching: x − y = 1, x² + y² = 25.
Javob
(−3; −4) va (4; 3)
Yechim: x = y + 1 ni ikkinchi tenglamaga qo'yamiz: 2y² + 2y − 24 = 0, y = −4 yoki 3
«Tenglamalar va tengsizliklar sistemalari» bobidagi mavzular
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.