Bepul boshlash

10-sinf algebra · 3-bob: Ratsional tenglamalar va tengsizliklar. Irratsional tenglamalar · 2-chorak

Ratsional tengsizliklar

10-sinf algebra darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Tengsizliklar: grafik va oraliqlar usuli» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Algebra va analiz asoslari 10, A. Zaitov va boshq., 2022 (yangi nashr) — 79-bet

Asosiy formulalar

Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiya“Nimasi ortiqcha?” — 4 ob'ektdan birini ortiqcha deb asoslash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Ratsional tenglamalar sistemasi»: Aql charxi — savollar g'ildiragi o'yini
3 daq
Uy vazifasini tekshirishIkki yulduz va bitta tilak — ikki yutuq va bitta yaxshilash taklifi
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadBBB (Bilaman–Bilishni xohlayman–Bilib oldim) — 3 ustunli jadval: boshida 2 ustun, oxirida 3-ustun
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Tengsizliklar: grafik va oraliqlar usuli» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Insert
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Bumerang / Zinama-zina — qiyinligi oshib boruvchi topshiriqlar, guruhda almashish
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
2 daq
Refleksiya va uy vazifasi3-2-1 — 3 ta o'rgandim, 2 ta qiziq fakt, 1 ta savol. Uy vazifasi: darslik, 79-bet

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Tengsizliklar: grafik va oraliqlar usuli» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Funksiyalar va ularning grafiklari, Sonlar o'qi.

  1. (x + 2)(x − 1) / (x − 4) ≥ 0 — kasr. Kasr ishorasi ko'paytmaniki kabi aniqlanadi, shuning uchun intervallar usuli ishlaydi. Nollar: −2, 1, 4 (maxraj).
  2. Nollar o'qni 4 ta oraliqqa bo'ladi. Jadval: har ko'paytuvchi faqat o'z nolida ishora almashtiradi.
  3. Ishoralar chapdan o'ngga: − + − +. Bizga ≥ 0 kerak: [−2; 1] ∪ (4; +∞).
  4. Surat nollari kiradi — kasr nolga teng. Maxraj noli hech qachon kirmaydi: u yerda kasr ma'noga ega emas.
  5. Suratdagi o'rta ko'paytuvchini kvadratga ko'taramiz: u manfiy bo'lmaydi, bu nolda ishora almashmaydi — + − − +.
  6. Yangi yechim: (−∞; −2] ∪ {1} ∪ (4; +∞). Juft karrali nol yakka nuqta bo'lib qoldi.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. Tengsizlikni yeching: (x − 3)/(x + 2) ≥ 0.
    Javob

    (−∞; −2) ∪ [3; +∞)
    Yechim: bir tomonga o'tkazib (x − 3)/(x + 2) ≥ 0 ko'rinishga keltiramiz; kritik nuqtalar: −2, 3; maxraj nollari kirmaydi

  2. Tengsizlikni yeching: (x² − 4x − 5)/(x² − 4x + 4) ≥ 0.
    Javob

    (−∞; −1] ∪ [5; +∞)
    Yechim: bir tomonga o'tkazib (x² − 4x − 5)/(x² − 4x + 4) ≥ 0 ko'rinishga keltiramiz; kritik nuqtalar: −1, 2, 5; maxraj nollari kirmaydi

  3. Tengsizlikni yeching: (x² − 4)/(x − 1) < 0.
    Javob

    (−∞; −2) ∪ (1; 2)
    Yechim: bir tomonga o'tkazib (x² − 4)/(x − 1) < 0 ko'rinishga keltiramiz; kritik nuqtalar: −2, 1, 2; maxraj nollari kirmaydi

  4. Tengsizlikni yeching: x/(x − 2) > 2.
    Javob

    (2; 4)
    Yechim: bir tomonga o'tkazib (4 − x)/(x − 2) > 0 ko'rinishga keltiramiz; kritik nuqtalar: 2, 4; maxraj nollari kirmaydi

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Kvadrat tengsizlikda ildizlar orasidagi va tashqarisidagi oraliqni adashtiryapti (parabola tarmoqlari yo'nalishini hisobga olmayapti)Parabolaning eskizini chizib, Ox o'qidan yuqori va pastdagi qismlarini bo'yash; ildizlarni sonlar o'qiga qo'yib, har oraliqdan bitta sonni tekshirish.
Tengsizlik belgisini noto'g'ri qo'yyapti (ko'pi bilan / kamida, qat'iy va noqat'iy)“Ko'pi bilan” — ≤, “kamida” — ≥ jadvalini tuzish; manfiy songa bo'lganda belgi almashishini son o'qida ko'rsatish.
Manfiy sonlar bilan amalda ishorani yo'qotyapti yoki noto'g'ri qo'yyaptiSonlar o'qida harakat bilan qo'shish-ayirish: “o'ngga — qo'shish, chapga — ayirish” (3 daqiqa).

«Ratsional tenglamalar va tengsizliklar. Irratsional tenglamalar» bobidagi mavzular

← 10-sinf algebra: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.