Bepul boshlash

9-sinf algebra · 3-bob: Tenglamalar va tengsizliklar sistemalari · 2-chorak

Tenglamalar sistemasini yechishning turli usullari

9-sinf algebra darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Tenglamalar sistemasi: grafik, qo'shish va o'rniga qo'yish» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar.

Darslik: Algebra 9, Sh.A. Alimov, A.R. Xalmuxamedov, M.A. Mirzaxmedov, 2019 (4-nashr) — 72-bet

Asosiy formulalar

Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiya“Nimasi ortiqcha?” — 4 ob'ektdan birini ortiqcha deb asoslash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Ikkinchi darajali tenglama qatnashgan eng sodda sistemalarni yechish»: Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
3 daq
Uy vazifasini tekshirishIkki yulduz va bitta tilak — ikki yutuq va bitta yaxshilash taklifi
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadBBB (Bilaman–Bilishni xohlayman–Bilib oldim) — 3 ustunli jadval: boshida 2 ustun, oxirida 3-ustun
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Tenglamalar sistemasi: grafik, qo'shish va o'rniga qo'yish» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng O'yla — juftlash — bo'lish
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), T-jadval / Konseptual jadval — mezonlar bo'yicha solishtirish
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Chiqish chiptasi — dars oxirida 1–3 savol
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiSvetofor — yashil/sariq/qizil kartochka bilan tushunishni ko'rsatish. Uy vazifasi: darslik, 72-bet

Doskada tushuntirish: «Tenglamalar sistemasi: grafik, qo'shish va o'rniga qo'yish» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Tenglama tarozisi.

  1. Sistema: x + y = 5 va 2x − y = 1. Har tenglama — to'g'ri chiziq; yechim ikkala chiziqda ham yotgan nuqta.
  2. Grafik usul: chiziqlar (2; 3) nuqtada kesishadi — x = 2, y = 3.
  3. Qo'shish usuli: (1) + (2) → 3x = 6, y yo'qoldi: x = 2. Ikkala tenglik yechimda to'g'ri — yangi chiziq ham shu nuqtadan o'tadi.
  4. Ko'paytuvchilarni almashtiramiz: 2·(1) − (2) → 3y = 9, x yo'qoldi: y = 3. Chiziq yana o'sha nuqta atrofida buriladi.
  5. O'rniga qo'yish: birinchidan y = 5 − x. Nuqta birinchi chiziq bo'ylab yuradi: x = 0 da 2x − y = −5 — bajarilmadi (−5 ≠ 1).
  6. x = 2 da 2x − y = 1 — bajarildi: uzuq chiziq ikkinchi chiziq ustiga tushdi. Algebrada: 2x − (5 − x) = 1, 3x = 6, x = 2.
  7. Chiziqlar parallel bo'lsa — x + y = 5 va x + y = 2, qiyaliklari teng (−1) — umumiy nuqta yo'q: yechim yo'q (parallel).
  8. Xulosa: grafik, qo'shish va o'rniga qo'yish — uchala usul bir xil javob beradi: (2; 3).

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. Sistemani algebraik qo'shish usuli bilan yeching: x² + y² = 52, x² − y² = 20.
    Javob

    (−6; −4), (−6; 4), (6; −4), (6; 4)
    Yechim: qo'shamiz: 2x² = 72, x² = 36, x = ±6; ayiramiz: 2y² = 32, y² = 16, y = ±4

  2. Sistemani yeching: x − y = 1, x² + y² = 25.
    Javob

    (−3; −4) va (4; 3)
    Yechim: x = y + 1 ni ikkinchi tenglamaga qo'yamiz: 2y² + 2y − 24 = 0, y = −4 yoki 3

  3. Sistemani algebraik qo'shish usuli bilan yeching: x² + y² = 5, x² − y² = 3.
    Javob

    (−2; −1), (−2; 1), (2; −1), (2; 1)
    Yechim: qo'shamiz: 2x² = 8, x² = 4, x = ±2; ayiramiz: 2y² = 2, y² = 1, y = ±1

  4. Sistemani yeching: x + y = 5, xy = 6.
    Javob

    (2; 3) va (3; 2)
    Yechim: x va y — t² − 5t + 6 = 0 ning ildizlari (Viyet): 2 va 3

«Tenglamalar va tengsizliklar sistemalari» bobidagi mavzular

← 9-sinf algebra: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.