Bepul boshlash

7-sinf matematika · 11-bob: Dekart koordinatalari · 3-chorak

Chiziqli funksiyalar va to'g'ri chiziq

7-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Funksiya grafigi» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Matematika. Tadqiqot va kashfiyot. 7-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2026

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiya“Nimasi ortiqcha?” — 4 ob'ektdan birini ortiqcha deb asoslash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Funksiya tushunchasi»: Sinkveyn — tushuncha haqida 5 qatorli qisqa xulosa
3 daq
Uy vazifasini tekshirishXatoni top — ataylab xato qilingan yechimdagi xatoni topish
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadAqliy hujum — g'oyalarni tanqidsiz yig'ish → guruhlash → tanlash
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Funksiya grafigi» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Klaster
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), T-jadval / Konseptual jadval — mezonlar bo'yicha solishtirish
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiFSMU — fikr — Sabab — Misol — Umumlashtirish. Uy vazifasi: darslikdagi mashqlar — uch darajada

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Funksiya grafigi» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.

  1. y = x — koordinata boshidan o'tuvchi to'g'ri chiziq.
  2. k ni oshiramiz: y = 3x — chiziq tikroq bo'ldi.
  3. k manfiy: y = −2x — chiziq pastga tushadi.
  4. b ni o'zgartiramiz: y = −2x + 3 — chiziq Oy o'qini 3 da kesadi.
  5. k bir xil, b har xil: y = −2x + 3 va y = −2x − 2 — parallel to'g'ri chiziqlar.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. y = 6x + 18 funksiya berilgan. x = 3 bo'lganda y nechaga teng?
    Javob

    36
    Yechim g'oyasi: 6 · 3 + 18

  2. To'g'ri chiziq A(0; −11) va B(4; 25) nuqtalardan o'tadi. Uning burchak koeffitsiyenti (qiyaligi) k nechaga teng?
    Javob

    9
    Yechim g'oyasi: (25 − (−11)) : (4 − 0)

  3. y = −3x + 24 funksiya berilgan. Uning grafigi Ox o'qini qaysi nuqtada kesadi (x ni toping)?
    Javob

    8
    Yechim g'oyasi: −3x + 24 = 0

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Chiziqli funksiya y = kx + b da k va b ning ma'nosini adashtiryapti: qiyalikni (x₂ − x₁) : (y₂ − y₁) deb oladi, Ox va Oy o'qlari bilan kesishishni chalkashtiradiy = kx + b jadvali: x ni 1 ga oshirib, y qanchaga o'zgarishini (k) va x = 0 dagi y ni (b) jadvaldan topish; ikki nuqtadan qiyalikni «ordinatalar farqi : abssissalar farqi» deb doskada chizib ko'rsatish.
Manfiy sonlar bilan amalda ishorani yo'qotyapti yoki noto'g'ri qo'yyaptiSonlar o'qida harakat bilan qo'shish-ayirish: “o'ngga — qo'shish, chapga — ayirish” (3 daqiqa).
Amal ma'nosini tushunmayapti (vaziyatga mos bo'lmagan amalni tanlayapti)Amal ma'nosini bar-model bilan takrorlash: “nega aynan shu amal?”

«Dekart koordinatalari» bobidagi mavzular

← 7-sinf matematika: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.