Bepul boshlash

7-sinf matematika · 11-bob: Dekart koordinatalari · 3-chorak

To'g'ri chiziqning qiyaligi

7-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Funksiya grafigi» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Matematika. Tadqiqot va kashfiyot. 7-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2026

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiya“Nimasi ortiqcha?” — 4 ob'ektdan birini ortiqcha deb asoslash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Chiziqli funksiyalar va to'g'ri chiziq»: Xatoni top — ataylab xato qilingan yechimdagi xatoni topish
3 daq
Uy vazifasini tekshirishIkki yulduz va bitta tilak — ikki yutuq va bitta yaxshilash taklifi
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadO'yla — juftlash — bo'lish — yakka o'ylash, juftlikda muhokama, sinfga
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Funksiya grafigi» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Insert
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Bar-model (chiziqli model) — masala shartini to'rtburchak bo'laklar bilan tasvirlash
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiSinkveyn — tushuncha haqida 5 qatorli qisqa xulosa. Uy vazifasi: darslikdagi mashqlar — uch darajada

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Funksiya grafigi» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.

  1. y = 2x − 1. Chiziq bo'ylab o'ngga 1 qadam yursak, 2 qadam yuqoriga ko'tarilamiz.
  2. Qiyalik k = ko'tarilish : yurish = 2 : 1 = 2.
  3. Endi o'ngga 2 qadam — yuqoriga 1 qadam: k = 1/2, chiziq yotiqroq.
  4. Manfiy qiyalik: o'ngga 1 qadam — pastga 3 qadam, k = −3. Chiziq pastga tushadi.
  5. k = 0 bo'lsa, chiziq gorizontal: y = −1.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. y = 5x + 26 funksiya berilgan. x = −5 bo'lganda y nechaga teng?
    Javob

    1
    Yechim g'oyasi: 5 · (−5) + 26

  2. To'g'ri chiziq A(−4; −22) va B(−2; −10) nuqtalardan o'tadi. Uning burchak koeffitsiyenti (qiyaligi) k nechaga teng?
    Javob

    6
    Yechim g'oyasi: (−10 − (−22)) : (−2 − (−4))

  3. y = 2x − 22 funksiya berilgan. Uning grafigi Ox o'qini qaysi nuqtada kesadi (x ni toping)?
    Javob

    11
    Yechim g'oyasi: 2x − 22 = 0

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Chiziqli funksiya y = kx + b da k va b ning ma'nosini adashtiryapti: qiyalikni (x₂ − x₁) : (y₂ − y₁) deb oladi, Ox va Oy o'qlari bilan kesishishni chalkashtiradiy = kx + b jadvali: x ni 1 ga oshirib, y qanchaga o'zgarishini (k) va x = 0 dagi y ni (b) jadvaldan topish; ikki nuqtadan qiyalikni «ordinatalar farqi : abssissalar farqi» deb doskada chizib ko'rsatish.
Manfiy sonlar bilan amalda ishorani yo'qotyapti yoki noto'g'ri qo'yyaptiSonlar o'qida harakat bilan qo'shish-ayirish: “o'ngga — qo'shish, chapga — ayirish” (3 daqiqa).
Amal ma'nosini tushunmayapti (vaziyatga mos bo'lmagan amalni tanlayapti)Amal ma'nosini bar-model bilan takrorlash: “nega aynan shu amal?”

«Dekart koordinatalari» bobidagi mavzular

← 7-sinf matematika: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.