7-sinf matematika · 11-bob: Dekart koordinatalari · 3-chorak
To'g'ri chiziqning qiyaligi
7-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Funksiya grafigi» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: Matematika. Tadqiqot va kashfiyot. 7-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2026
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.
Doskada tushuntirish: «Funksiya grafigi» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.
- y = 2x − 1. Chiziq bo'ylab o'ngga 1 qadam yursak, 2 qadam yuqoriga ko'tarilamiz.
- Qiyalik k = ko'tarilish : yurish = 2 : 1 = 2.
- Endi o'ngga 2 qadam — yuqoriga 1 qadam: k = 1/2, chiziq yotiqroq.
- Manfiy qiyalik: o'ngga 1 qadam — pastga 3 qadam, k = −3. Chiziq pastga tushadi.
- k = 0 bo'lsa, chiziq gorizontal: y = −1.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- y = 5x + 26 funksiya berilgan. x = −5 bo'lganda y nechaga teng?
Javob
1
Yechim g'oyasi: 5 · (−5) + 26 - To'g'ri chiziq A(−4; −22) va B(−2; −10) nuqtalardan o'tadi. Uning burchak koeffitsiyenti (qiyaligi) k nechaga teng?
Javob
6
Yechim g'oyasi: (−10 − (−22)) : (−2 − (−4)) - y = 2x − 22 funksiya berilgan. Uning grafigi Ox o'qini qaysi nuqtada kesadi (x ni toping)?
Javob
11
Yechim g'oyasi: 2x − 22 = 0
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Dekart koordinatalari» bobidagi mavzular
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.