8-sinf geometriya · 3-bob: O'tkir burchak sinusi, kosinusi, tangensi va kotangensi · 2-chorak
To'ldiruvchi burchakning trigonometrik funksiyalari uchun formulalar
8-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Trigonometriya» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: Geometriya 8, A.A. Rahimqoriyev, M.A. To'xtaxodjayeva, 2019 (4-nashr)
Asosiy formulalar
- To'ldiruvchi burchaksin(90° − α) = cos α, cos(90° − α) = sin α, tg(90° − α) = ctg α
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.
Doskada tushuntirish: «Trigonometriya» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Pifagor teoremasi, Burchaklar.
- To'g'ri burchakli uchburchakning o'tkir burchaklari α = 30° va β = 60°: yig'indisi 90°.
- α qarshisidagi katet β ga yopishgan — demak, sin α = cos β: sin 30° = cos 60° = 1/2.
- Xuddi shunday: cos α = sin(90° − α) ≈ 0,87; tg α = ctg(90° − α) ≈ 0,58.
- Burchakni o'zgartiramiz: α = 20°, β = 70°; sin 20° = cos 70° ≈ 0,34.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- Ifodaning qiymatini toping: sin²25° + sin²65°.
Javob
sin²25° + sin²65° = 1
Yechim: sin 65° = cos 25°, sin²α + cos²α = 1 - Ifodaning qiymatini toping: tg 35°·tg 55°.
Javob
tg 35°·tg 55° = 1
Yechim: tg 55° = ctg 35°, tg α·ctg α = 1 - tg 70° ni 45° dan kichik burchakning kotangensi orqali ifodalang.
Javob
tg 70° = ctg 20°
Yechim: tg(90° − α) = ctg α, bunda α = 20° - sin 50° ni 45° dan kichik burchakning kosinusi orqali ifodalang.
Javob
sin 50° = cos 40°
Yechim: sin(90° − α) = cos α, bunda α = 40°
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«O'tkir burchak sinusi, kosinusi, tangensi va kotangensi» bobidagi mavzular
- O'tkir burchak sinusi, kosinusi, tangensi va kotangensi
- Pifagor teoremasi
- Pifagor teoremasining turli xil isbotlari
- Pifagor teoremasiga teskari teorema
- Pifagor teoremasining ba'zi tatbiqlari
- Asosiy trigonometrik ayniyatlar va uning natijalari
- To'ldiruvchi burchakning trigonometrik funksiyalari uchun formulalar
- 30, 45, 60 gradusli burchaklarning sinusi, kosinusi, tangensi va kotangensi
- Trigonometrik funksiyalarning qiymatlari jadvali
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.