9-sinf geometriya · 2-bob: Geometrik almashtirishlar va o'xshashlik · 1-chorak
Tekislikda geometrik almashtirishlar. Harakat va parallel ko'chirish
9-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Geometrik almashtirishlar» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar.
Darslik: Geometriya 9, B. Xaydarov, E. Sariqov, A. Qo'chqorov, 2019 (4-nashr) — 48-bet
Asosiy formulalar
- Parallel ko'chirish(x; y) → (x + a; y + b)
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Doskada tushuntirish: «Geometrik almashtirishlar» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Harakat masalalari.
- Parallel ko'chirish: shaklning hamma nuqtalari bir xil vektor (5; 1) bo'yicha siljiydi.
- Har bir nuqta bir xil yo'nalishda, bir xil masofaga ko'chdi — tasvir hosil bo'ldi.
- Koordinatalarda: (x; y) → (x + 5; y + 1). Masalan, A(1; 1) → A₁(6; 2).
- Shakl o'lchami o'zgarmadi — bu harakat — masofalar saqlanadi.
- Harakatning boshqa turi — o'q simmetriyasi: masofalar yana saqlanadi, lekin aylanish yo'nalishi o'zgaradi (teskari).
- Burish ham harakat: shaklni O atrofida 90° ga buramiz.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- A(0; 0) nuqtani a(−4; 1) vektor bo'yicha parallel ko'chiring.
Javob
A₁(−4; 1)
Yechim: (x; y) → (x − 4; y + 1) - A(2; −1) nuqtani a(3; 4) vektor bo'yicha parallel ko'chiring.
Javob
A₁(5; 3)
Yechim: (x; y) → (x + 3; y + 4) - A(1; 1) nuqtani a(5; 5) vektor bo'yicha parallel ko'chiring.
Javob
A₁(6; 6)
Yechim: (x; y) → (x + 5; y + 5) - A(6; 2) nuqtani a(−6; −2) vektor bo'yicha parallel ko'chiring.
Javob
A₁(0; 0)
Yechim: (x; y) → (x − 6; y − 2)
«Geometrik almashtirishlar va o'xshashlik» bobidagi mavzular
- Ko'pburchaklarning o'xshashligi
- O'xshash uchburchaklar va ularning xossalari
- Uchburchaklar o'xshashligining birinchi alomati
- Uchburchaklar o'xshashligining ikkinchi alomati
- Uchburchaklar o'xshashligining uchinchi alomati
- To'g'ri burchakli uchburchaklarning o'xshashlik alomatlari
- O'xshashlik alomatlarining isbotlashga doir masalalarga tatbiqlari
- Tekislikda geometrik almashtirishlar. Harakat va parallel ko'chirish
- O'qqa nisbatan simmetriya
- Markaziy simmetriya va burish
- Geometrik shakllarning o'xshashligi
- O'xshash ko'pburchaklarning xossalari
- Gomotetiya va o'xshashlik
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.