Bepul boshlash

7-sinf matematika · 9-bob: Nisbat · 3-chorak

Me'yor

7-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Nisbat va me'yor» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Matematika. Tadqiqot va kashfiyot. 7-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2026

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiya“Nimasi ortiqcha?” — 4 ob'ektdan birini ortiqcha deb asoslash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Nisbat»: Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
3 daq
Uy vazifasini tekshirishIkki yulduz va bitta tilak — ikki yutuq va bitta yaxshilash taklifi
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadKun savoli / Muammoli vaziyat — hayotiy muammo bilan boshlash
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Nisbat va me'yor» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng CPA: aniq → tasviriy → abstrakt
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), T-jadval / Konseptual jadval — mezonlar bo'yicha solishtirish
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Chiqish chiptasi — dars oxirida 1–3 savol
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiSvetofor — yashil/sariq/qizil kartochka bilan tushunishni ko'rsatish. Uy vazifasi: darslikdagi mashqlar — uch darajada

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Nisbat va me'yor» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Harakat masalalari.

  1. 5 kg olma 40 000 so'm turadi. 1 kg necha so'm?
  2. Qo'sh sonlar o'qi: yuqorida — kilogramm, pastda — so'm. Ular birga o'sadi.
  3. Ikkala sonni 5 ga bo'lamiz: 5 kg → 1 kg, 40 000 → 8000.
  4. Me'yor: 1 kg = 8000 so'm — bitta birlikka to'g'ri keladigan miqdor.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. Bog'dan terilgan olma va nok soni 3 : 5 nisbatda. Jami 328 kg meva. Nok necha kg?
    Javob

    205 kg
    Yechim g'oyasi: 328 : (3 + 5) · 5

  2. Aralashmadagi sement va qum soni 2 : 7 nisbatda. Qum sementdan 165 kg ko'p. Qum necha kg?
    Javob

    231 kg
    Yechim g'oyasi: 165 : (7 − 2) · 7

  3. Uch sinf o'quvchilari jami 182 ta daraxt ko'chati o'tqazdi. 6-A, 6-B va 6-V sinflar o'tqazgan ko'chatlar soni 2 : 5 : 6 nisbatda. 6-V sinf nechta ko'chat o'tqazgan?
    Javob

    84 ta
    Yechim g'oyasi: 182 : (2 + 5 + 6) · 6

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Nisbatda bir qismga to'g'ri keladigan miqdorni noto'g'ri topyapti (qismlar sonini qo'shmayapti)Nisbat masalasini bar-model bilan chizish: har qism — bitta katak, avval kataklar sonini sanaymiz.
Sonning qismini topishda bo'shliq bor (oldingi mavzu)“Sonning qismini topish” ni bar-model bilan takrorlash (mashq daftari, D1 daraja).
Amal ma'nosini tushunmayapti (vaziyatga mos bo'lmagan amalni tanlayapti)Amal ma'nosini bar-model bilan takrorlash: “nega aynan shu amal?”

«Nisbat» bobidagi mavzular

← 7-sinf matematika: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.