7-sinf matematika · 9-bob: Nisbat · 3-chorak
Me'yor
7-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Nisbat va me'yor» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: Matematika. Tadqiqot va kashfiyot. 7-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2026
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.
Doskada tushuntirish: «Nisbat va me'yor» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Harakat masalalari.
- 5 kg olma 40 000 so'm turadi. 1 kg necha so'm?
- Qo'sh sonlar o'qi: yuqorida — kilogramm, pastda — so'm. Ular birga o'sadi.
- Ikkala sonni 5 ga bo'lamiz: 5 kg → 1 kg, 40 000 → 8000.
- Me'yor: 1 kg = 8000 so'm — bitta birlikka to'g'ri keladigan miqdor.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- Bog'dan terilgan olma va nok soni 3 : 5 nisbatda. Jami 328 kg meva. Nok necha kg?
Javob
205 kg
Yechim g'oyasi: 328 : (3 + 5) · 5 - Aralashmadagi sement va qum soni 2 : 7 nisbatda. Qum sementdan 165 kg ko'p. Qum necha kg?
Javob
231 kg
Yechim g'oyasi: 165 : (7 − 2) · 7 - Uch sinf o'quvchilari jami 182 ta daraxt ko'chati o'tqazdi. 6-A, 6-B va 6-V sinflar o'tqazgan ko'chatlar soni 2 : 5 : 6 nisbatda. 6-V sinf nechta ko'chat o'tqazgan?
Javob
84 ta
Yechim g'oyasi: 182 : (2 + 5 + 6) · 6
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Nisbat» bobidagi mavzular
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.