Bepul boshlash

6-sinf matematika · 9-bob: Tezlik · 3-chorak

Tezlik, bosib o'tilgan masofa va vaqtni topish

6-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Harakat masalalari» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: AHA! Matematika. 6-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2025

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiyaKun savoli / Muammoli vaziyat — hayotiy muammo bilan boshlash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Tezlik»: Aql charxi — savollar g'ildiragi o'yini
3 daq
Uy vazifasini tekshirishJuftlikda o'zaro tekshirish — kalit masala bo'yicha juftliklar bir-birini tekshiradi
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadBBB (Bilaman–Bilishni xohlayman–Bilib oldim) — 3 ustunli jadval: boshida 2 ustun, oxirida 3-ustun
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Harakat masalalari» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Insert
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Navbatma-navbat murabbiy — biri yechadi, ikkinchisi murabbiy; keyin almashadi
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
2 daq
Refleksiya va uy vazifasi3-2-1 — 3 ta o'rgandim, 2 ta qiziq fakt, 1 ta savol. Uy vazifasi: darslikdagi mashqlar — uch darajada

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Harakat masalalari» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.

  1. Masofa, tezlik va vaqt bog'langan. Mashina 50 km/soat tezlikda yo'lga chiqdi.
  2. Masofani topish: s = v · t = 50 · 4 = 200 km.
  3. Tezlikni topish: v = s : t = 200 : 4 = 50 km/soat.
  4. Vaqtni topish: t = s : v = 200 : 50 = 4 soat.
  5. Piyoda 80 m/min tezlikda 5 minutda 400 m yuradi — birliklar bir xil tizimda bo'lsin.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. Oralaridagi masofa 90 km bo'lgan ikki nuqtadan bir vaqtda bir xil yo'nalishda harakat boshlandi: oldinda velosipedchi soatiga 16 km, orqada mototsiklchi soatiga 46 km tezlik bilan harakatlanmoqda. Mototsiklchi velosipedchiga necha soatda yetib oladi?
    Javob

    3 soat
    Yechim g'oyasi: 90 : (46 − 16)

  2. Oralaridagi masofa 75 km bo'lgan ikki nuqtadan bir vaqtda bir xil yo'nalishda harakat boshlandi: oldinda velosipedchi soatiga 15 km, orqada mototsiklchi soatiga 45 km tezlik bilan harakatlanmoqda. Mototsiklchi velosipedchiga necha soatda yetib oladi?
    Javob

    2,5 soat
    Yechim g'oyasi: 75 : (45 − 15)

  3. Qishloqdan velosipedchi soatiga 14 km tezlik bilan yo'lga chiqdi. 2 soatdan keyin xuddi shu joydan shu yo'nalishda mototsiklchi soatiga 34 km tezlik bilan yo'lga chiqdi. Mototsiklchi velosipedchiga necha soatda yetib oladi?
    Javob

    1,4 soat
    Yechim g'oyasi: (14 · 2) : (34 − 14)

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Vaqt birliklarini aylantirishda bo'shliq bor (oldingi mavzu)Takrorlash bosqichida vaqt birliklariga 2–3 ta tezkor savol.
Natijaning ma'nosini noto'g'ri talqin qilyapti“Javob mantiqiymi?” savolini har masaladan keyin berish.
Faqat bitta harakatlanuvchini hisobga olyaptiIkki ob'ektni chizmada (bar-model) birga tasvirlash.

«Tezlik» bobidagi mavzular

← 6-sinf matematika: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.