9-sinf geometriya · 3-bob: Uchburchak tomonlari va burchaklari orasidagi munosabatlar · 2-chorak
Uchburchak yuzini burchak sinusi yordamida hisoblash
9-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Trigonometriya» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Doskada tushuntirish: «Trigonometriya» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Pifagor teoremasi, Shakllar yuzi.
- To'g'ri burchakli uchburchakda o'tkir burchak α = 30°. Tomonlar: gipotenuza, α qarshisidagi va α ga yopishgan katetlar.
- Sinus — qarama-qarshi katetning gipotenuzaga nisbati: sin 30° = 5 : 10 = 0,5.
- Kosinus — yopishgan katetning gipotenuzaga nisbati: cos 30° = 8,66 : 10 ≈ 0,87.
- Tangens — qarama-qarshi katetning yopishgan katetga nisbati: tg 30° ≈ 0,58; kotangens — aksincha: ctg 30° ≈ 1,73.
- Uchburchakni kattalashtiramiz: tomonlar o'zgardi, nisbat o'zgarmadi — sin 30° = 8 : 16 = 0,5.
- Burchak o'zgarsa, nisbatlar ham o'zgaradi: α = 50° da sin ≈ 0,77, cos ≈ 0,64.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- Uchburchakning asosi 16 sm, shu asosga tushirilgan balandligi 8 sm. Yuzini toping.
Javob
64 sm²
Uchburchak yuzi = asosi · balandligi : 2. - Uchburchakning yuzi 72 sm², asosi 16 sm. Balandligini toping.
Javob
9 sm
Balandlik = yuz · 2 : asos. - Uchburchakning asosi 11 sm, shu asosga tushirilgan balandligi 10 sm. Yuzini toping.
Javob
55 sm²
Uchburchak yuzi = asosi · balandligi : 2. - Uchburchakning yuzi 27 sm², asosi 9 sm. Balandligini toping.
Javob
6 sm
Balandlik = yuz · 2 : asos.
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Uchburchak tomonlari va burchaklari orasidagi munosabatlar» bobidagi mavzular
- 0° dan 180° gacha bo'lgan burchakning sinusi, kosinusi, tangensi va koptangensi
- Uchburchak yuzini burchak sinusi yordamida hisoblash
- Sinuslar teoremasi
- Kosinuslar teoremasi
- Sinuslar va kosinuslar teoremalarining ba'zi tatbiqlari
- Ikki vektor orasidagi burchak va ularning skalar ko'paytmasi
- Uchburchaklarni yechish
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.