9-sinf geometriya · 3-bob: Uchburchak tomonlari va burchaklari orasidagi munosabatlar · 2-chorak
Ikki vektor orasidagi burchak va ularning skalar ko'paytmasi
9-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Vektorlar» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar.
Darslik: Geometriya 9, B. Xaydarov, E. Sariqov, A. Qo'chqorov, 2019 (4-nashr) — 90-bet
Asosiy formulalar
- Skalar ko'paytmaa·b = x₁x₂ + y₁y₂ = |a|·|b|·cos φ
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Doskada tushuntirish: «Vektorlar» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Burchaklar.
- Vektor — yo'nalishga ega kesma: boshi bor, oxirida strelka.
- Uzunligi: |a| = √(3² + 4²) = 5.
- Vektorni buramiz: a = (−4; 3). Uzunligi yana 5, lekin yo'nalishi boshqa.
- Teng vektorlar — uzunligi va yo'nalishi bir xil; ular istalgan nuqtadan qo'yilishi mumkin.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- a(1; 1) va b(1; 0) vektorlarning skalar ko'paytmasini va ular orasidagi burchakni toping.
Javob
a·b = 1, φ = 45°
Yechim: a·b = 1·1 + 1·0 = 1; |a| = √2, |b| = 1, cos φ = a·b/(|a|·|b|) - |a| = 4, |b| = 5, ular orasidagi burchak 120°. a·b ni toping.
Javob
a·b = −10
Yechim: a·b = |a|·|b|·cos φ = 4·5·cos 120° - |a| = 2, |b| = 3, ular orasidagi burchak 60°. a·b ni toping.
Javob
a·b = 3
Yechim: a·b = |a|·|b|·cos φ = 2·3·cos 60° - a(3; 0) va b(−3; 3) vektorlarning skalar ko'paytmasini va ular orasidagi burchakni toping.
Javob
a·b = −9, φ = 135°
Yechim: a·b = 3·(−3) + 0·3 = −9; |a| = 3, |b| = 3√2, cos φ = a·b/(|a|·|b|)
«Uchburchak tomonlari va burchaklari orasidagi munosabatlar» bobidagi mavzular
- 0° dan 180° gacha bo'lgan burchakning sinusi, kosinusi, tangensi va koptangensi
- Uchburchak yuzini burchak sinusi yordamida hisoblash
- Sinuslar teoremasi
- Kosinuslar teoremasi
- Sinuslar va kosinuslar teoremalarining ba'zi tatbiqlari
- Ikki vektor orasidagi burchak va ularning skalar ko'paytmasi
- Uchburchaklarni yechish
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.