9-sinf geometriya · 3-bob: Uchburchak tomonlari va burchaklari orasidagi munosabatlar · 2-chorak
0° dan 180° gacha bo'lgan burchakning sinusi, kosinusi, tangensi va koptangensi
9-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Birlik aylana va trigonometriya» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: Geometriya 9, B. Xaydarov, E. Sariqov, A. Qo'chqorov, 2019 (4-nashr) — 76-bet
Asosiy formulalar
- Trigonometrik funksiyalarsin α = y, cos α = x, tg α = y/x, ctg α = x/y
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.
Doskada tushuntirish: «Birlik aylana va trigonometriya» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Trigonometriya, Pifagor teoremasi.
- Yarim birlik aylanada P nuqta 30° ga burilgan: P(√3/2; 1/2). sin α — ordinata, cos α — abssissa.
- 150°: sin α = 1/2, cos α = −√3/2. sin(180° − α) = sin α, cos(180° − α) = −cos α.
- 90°: P(0; 1) — sin α = 1, cos α = 0, tg α mavjud emas.
- 120°: tg α = sin α : cos α = −√3 — o'tmas burchakda tangens manfiy.
- 180°: P(−1; 0) — sin α = 0, cos α = −1.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- cos 150° ning qiymatini toping.
Javob
cos 150° = −√3/2
Yechim: cos 150° = cos(180° − 30°) = −cos 30° - sin 45° ning qiymatini toping.
Javob
sin 45° = √2/2
Yechim: sin 45° — jadvaldan - tg 135° ning qiymatini toping.
Javob
tg 135° = −1
Yechim: tg 135° = tg(180° − 45°) = −tg 45° - sin 120° ning qiymatini toping.
Javob
sin 120° = √3/2
Yechim: sin 120° = sin(180° − 60°) = sin 60°
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Uchburchak tomonlari va burchaklari orasidagi munosabatlar» bobidagi mavzular
- 0° dan 180° gacha bo'lgan burchakning sinusi, kosinusi, tangensi va koptangensi
- Uchburchak yuzini burchak sinusi yordamida hisoblash
- Sinuslar teoremasi
- Kosinuslar teoremasi
- Sinuslar va kosinuslar teoremalarining ba'zi tatbiqlari
- Ikki vektor orasidagi burchak va ularning skalar ko'paytmasi
- Uchburchaklarni yechish
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.