Bepul boshlash

9-sinf geometriya · 2-bob: Geometrik almashtirishlar va o'xshashlik · 1-chorak

Ko'pburchaklarning o'xshashligi

9-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Geometrik almashtirishlar» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Geometriya 9, B. Xaydarov, E. Sariqov, A. Qo'chqorov, 2019 (4-nashr) — 28-bet

Asosiy formulalar

Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiya“Nimasi ortiqcha?” — 4 ob'ektdan birini ortiqcha deb asoslash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «8-sinf geometriya fanini takrorlash»: Teskari test — berilgan javoblarga mos savollarni topish
3 daq
Uy vazifasini tekshirishIkki yulduz va bitta tilak — ikki yutuq va bitta yaxshilash taklifi
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadKun savoli / Muammoli vaziyat — hayotiy muammo bilan boshlash
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Geometrik almashtirishlar» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Insert
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Bumerang / Zinama-zina — qiyinligi oshib boruvchi topshiriqlar, guruhda almashish
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiSvetofor — yashil/sariq/qizil kartochka bilan tushunishni ko'rsatish. Uy vazifasi: darslik, 28-bet

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Geometrik almashtirishlar» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Burchaklar.

  1. ABC va A₁B₁C₁ uchburchaklar o'xshash: ikkinchisi birinchisini 2 marta kattalashtirib, 90° ga burib hosil qilingan.
  2. Mos burchaklar teng: 90°, 34°, 56° — ikkala uchburchakda bir xil.
  3. Mos tomonlar proporsional: AB = 3, A₁B₁ = 6, nisbati 2.
  4. Perimetrlar nisbati 2, yuzalar nisbati 4 — o'xshashlik koeffitsientining kvadrati.
  5. Koeffitsientni o'zgartiramiz: k = 1,5, yuzalar nisbati 2,25.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. ΔABC ~ ΔA₁B₁C₁. AB = 12 sm, BC = 9 sm, A₁B₁ = 8 sm. B₁C₁ ni va o'xshashlik koeffitsiyentini toping.
    Javob

    B₁C₁ = 6 sm, k = 2/3
    Yechim: k = A₁B₁/AB = 8/12 = 2/3; B₁C₁ = k·BC

  2. O'xshash uchburchaklarning o'xshashlik koeffitsiyenti 2, kichigining yuzi 20 sm². Kattasining yuzini toping.
    Javob

    S = 80 sm²
    Yechim: S₁/S = k² → S₁ = 2²·20

  3. ΔABC ~ ΔA₁B₁C₁. AB = 3 sm, BC = 5 sm, A₁B₁ = 12 sm. B₁C₁ ni va o'xshashlik koeffitsiyentini toping.
    Javob

    B₁C₁ = 20 sm, k = 4
    Yechim: k = A₁B₁/AB = 12/3 = 4; B₁C₁ = k·BC

  4. O'xshash uchburchaklarning o'xshashlik koeffitsiyenti 2, kichigining perimetri 18 sm. Kattasining perimetrini toping.
    Javob

    P = 36 sm
    Yechim: P₁/P = k → P₁ = 2·18

Tipik xatolar va ularni tuzatish

O'xshashlikda mos tomonlarni adashtiryapti (k ni teskari oladi) yoki yuzlar nisbati k² ekanini unutyaptiIkki shaklni yonma-yon chizib, mos tomonlarni bir xil rang bilan belgilash; k — kattasi : kichigi; yuz uchun k², perimetr uchun k.
Amal ma'nosini tushunmayapti (vaziyatga mos bo'lmagan amalni tanlayapti)Amal ma'nosini bar-model bilan takrorlash: “nega aynan shu amal?”
Tenglamadagi noma'lumni topishda bo'shliq bor (oldingi mavzu)Noma'lum qo'shiluvchi, ko'paytuvchi va bo'linuvchini topishga 4 ta tezkor misol.

«Geometrik almashtirishlar va o'xshashlik» bobidagi mavzular

← 9-sinf geometriya: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.