9-sinf geometriya · 4-bob: Aylana uzunligi va doira yuzi · 3-chorak
Muntazam ko'pburchaklar
9-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Muntazam ko'pburchak va aylana» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar.
Darslik: Geometriya 9, B. Xaydarov, E. Sariqov, A. Qo'chqorov, 2019 (4-nashr) — 108-bet
Asosiy formulalar
- Muntazam ko'pburchak burchagiα = (n − 2)·180°/n
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Doskada tushuntirish: «Muntazam ko'pburchak va aylana» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Burchaklar.
- Muntazam 6-burchak: hamma tomonlari va burchaklari teng. Uchlari bitta aylanada yotadi.
- Markazdan uchlarga kesmalar o'tkazamiz: 6 ta teng yonli uchburchak. Markazdagi burchaklar jami 360°, har biri 60°.
- Har uchburchakda asos burchaklari 60°; ko'pburchakning bir burchagi — ikkitasi: 120°.
- Beshburchakda: markaziy burchak 72°, ichki burchak 108°, hammasi yig'indisi 540°.
- 12-burchakda ichki burchak 150°: n oshgan sari burchak 180° ga yaqinlashadi, ko'pburchak aylanaga.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- Muntazam 6-burchakning ichki burchagini toping.
Javob
120°
Yechim: α = (6 − 2)·180°/6 - Muntazam 10-burchakning ichki burchagini toping.
Javob
144°
Yechim: α = (10 − 2)·180°/10 - Muntazam ko'pburchakning ichki burchagi 150°. Uning nechta tomoni bor?
Javob
n = 12
Yechim: tashqi burchak 180° − 150° = 30°, n = 360°/30° - Muntazam 5-burchakning ichki burchagini toping.
Javob
108°
Yechim: α = (5 − 2)·180°/5
«Aylana uzunligi va doira yuzi» bobidagi mavzular
- Aylanaga ichki chizilgan ko'pburchak
- Aylanaga tashqi chizilgan ko'pburchak
- Muntazam ko'pburchaklar
- Muntazam ko'pburchakka ichki va tashqi chizilgan aylanalar
- Muntazam ko'pburchakning tomoni bilan tashqi va ichki chizilgan aylanalar radiuslari orasidagi bog'lanish
- Aylana uzunligi
- Aylana yoyi uzunligi. Burchakning radian o'lchovi
- Doira yuzi
- Doira bo'laklari yuzi
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.