9-sinf geometriya · 4-bob: Aylana uzunligi va doira yuzi · 3-chorak
Doira yuzi
9-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Aylana va doira» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar.
Darslik: Geometriya 9, B. Xaydarov, E. Sariqov, A. Qo'chqorov, 2019 (4-nashr) — 120-bet
Asosiy formulalar
- Doira yuziS = πR²
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Doskada tushuntirish: «Aylana va doira» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Shakllar yuzi.
- Doirani 8 ta teng sektorga bo'lamiz.
- Sektorlarni navbatma-navbat — biri tepaga, biri pastga qaratib teramiz.
- Sektorlar ko'paysa (16 ta), shakl parallelogrammga yaqinlashadi.
- Asosi — yarim aylana (π · r), balandligi — radius r: S = π · r · r = π · r².
- Demak, S ≈ 3,14 · 4² = 50,24 sm².
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- Doira yuzi 49π sm². Uning radiusini toping.
Javob
R = 7 sm
Yechim: πR² = 49π → R² = 49 - Radiusi 6 sm bo'lgan doira yuzini toping.
Javob
S = 36π sm² ≈ 113,1 sm²
Yechim: S = π·6² - Aylana uzunligi 8π sm. U chegaralagan doira yuzini toping.
Javob
S = 16π sm² ≈ 50,3 sm²
Yechim: 2πR = 8π → R = 4; S = πR² - Radiusi 3 sm bo'lgan doira yuzini toping.
Javob
S = 9π sm² ≈ 28,3 sm²
Yechim: S = π·3²
«Aylana uzunligi va doira yuzi» bobidagi mavzular
- Aylanaga ichki chizilgan ko'pburchak
- Aylanaga tashqi chizilgan ko'pburchak
- Muntazam ko'pburchaklar
- Muntazam ko'pburchakka ichki va tashqi chizilgan aylanalar
- Muntazam ko'pburchakning tomoni bilan tashqi va ichki chizilgan aylanalar radiuslari orasidagi bog'lanish
- Aylana uzunligi
- Aylana yoyi uzunligi. Burchakning radian o'lchovi
- Doira yuzi
- Doira bo'laklari yuzi
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.