Bepul boshlash

7-sinf matematika · 6-bob: Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik · 2-chorak

Uchburchak va to'rtburchaklarni yasash

7-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Sirkul va chizg'ich bilan yasash» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Matematika. Tadqiqot va kashfiyot. 7-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2026

Asosiy formulalar

Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiya“Nimasi ortiqcha?” — 4 ob'ektdan birini ortiqcha deb asoslash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Ko'pburchaklar»: Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
3 daq
Uy vazifasini tekshirishXatoni top — ataylab xato qilingan yechimdagi xatoni topish
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadO'yla — juftlash — bo'lish — yakka o'ylash, juftlikda muhokama, sinfga
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Sirkul va chizg'ich bilan yasash» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Namunaviy → yarim yechim
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Venn diagrammasi — ikki tushuncha yoki yechim usulini solishtirish
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Chiqish chiptasi — dars oxirida 1–3 savol
2 daq
Refleksiya va uy vazifasi3-2-1 — 3 ta o'rgandim, 2 ta qiziq fakt, 1 ta savol. Uy vazifasi: darslikdagi mashqlar — uch darajada

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Sirkul va chizg'ich bilan yasash» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Burchaklar, To'rtburchaklar xossalari.

  1. Uchburchakning uchta tomoni berilgan: a = 6, b = 5, c = 7. Uni sirkul va chizg'ich bilan yasaymiz.
  2. Avval tekshiramiz: eng katta tomon 7, qolgan ikkitasining yig'indisi 11 — tengsizlik bajariladi.
  3. To'g'ri chiziqqa AB = 7 kesmani qo'yamiz.
  4. A markazli, 5 radiusli yoy chizamiz.
  5. B markazli, 6 radiusli yoy — yoylar C nuqtada kesishdi.
  6. A va B ni C bilan tutashtiramiz — ABC uchburchak tayyor. To'rtburchak ham diagonal bilan ikki uchburchakdan shunday yasaladi.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. Ikki burchagi 100° va 85° bo'lgan uchburchak yasash mumkinmi?
    Javob

    mumkin emas: 100° + 85° = 185° ≥ 180°
    Yechim: uchburchakning ikki burchagi yig'indisi 180° dan kichik bo'lishi kerak

  2. Tomonlari 2, 3, 4 va 10 sm bo'lgan to'rtburchak yasash mumkinmi?
    Javob

    mumkin emas: 10 ≥ 9
    Yechim: eng katta tomon qolgan uchtasi yig'indisidan kichik bo'lishi kerak: 10 ≥ 9

  3. Tomonlari 5 sm, 7 sm va 9 sm bo'lgan uchburchak yasash mumkinmi?
    Javob

    mumkin
    Yechim: eng katta tomon qolgan ikkitasi yig'indisidan kichik bo'lishi kerak: 9 < 12

  4. Ikki burchagi 45° va 75° bo'lgan uchburchak yasash mumkinmi?
    Javob

    mumkin, uchinchi burchagi 60°
    Yechim: uchburchakning ikki burchagi yig'indisi 180° dan kichik bo'lishi kerak

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Ko'pburchak va to'rtburchak burchaklari xossalarini adashtiryaptiParallelogrammda qo'shni burchaklar yig'indisi 180°, ko'pburchak ichki burchaklari yig'indisi (n − 2)·180° — kartochka bilan takrorlash.
Ko'p xonali sonlar ustida amallarda xonadan o'tishni (qarz olish, eslab qolingan son) hisobga olmayaptiUstun usulida hisoblashni xona jadvali bilan bajarish: qarz olinganda qo'shni xonani chizib, 1 ga kamaytirib yozish (3 ta misol).
Amal ma'nosini tushunmayapti (vaziyatga mos bo'lmagan amalni tanlayapti)Amal ma'nosini bar-model bilan takrorlash: “nega aynan shu amal?”

«Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik» bobidagi mavzular

← 7-sinf matematika: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.