7-sinf matematika · 6-bob: Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik · 2-chorak
Uchburchak va to'rtburchaklarni yasash
7-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Sirkul va chizg'ich bilan yasash» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: Matematika. Tadqiqot va kashfiyot. 7-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2026
Asosiy formulalar
- Uchburchak tengsizligihar bir tomon qolgan ikki tomon yig'indisidan kichik: c < a + b
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.
Doskada tushuntirish: «Sirkul va chizg'ich bilan yasash» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Burchaklar, To'rtburchaklar xossalari.
- Uchburchakning uchta tomoni berilgan: a = 6, b = 5, c = 7. Uni sirkul va chizg'ich bilan yasaymiz.
- Avval tekshiramiz: eng katta tomon 7, qolgan ikkitasining yig'indisi 11 — tengsizlik bajariladi.
- To'g'ri chiziqqa AB = 7 kesmani qo'yamiz.
- A markazli, 5 radiusli yoy chizamiz.
- B markazli, 6 radiusli yoy — yoylar C nuqtada kesishdi.
- A va B ni C bilan tutashtiramiz — ABC uchburchak tayyor. To'rtburchak ham diagonal bilan ikki uchburchakdan shunday yasaladi.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- Ikki burchagi 100° va 85° bo'lgan uchburchak yasash mumkinmi?
Javob
mumkin emas: 100° + 85° = 185° ≥ 180°
Yechim: uchburchakning ikki burchagi yig'indisi 180° dan kichik bo'lishi kerak - Tomonlari 2, 3, 4 va 10 sm bo'lgan to'rtburchak yasash mumkinmi?
Javob
mumkin emas: 10 ≥ 9
Yechim: eng katta tomon qolgan uchtasi yig'indisidan kichik bo'lishi kerak: 10 ≥ 9 - Tomonlari 5 sm, 7 sm va 9 sm bo'lgan uchburchak yasash mumkinmi?
Javob
mumkin
Yechim: eng katta tomon qolgan ikkitasi yig'indisidan kichik bo'lishi kerak: 9 < 12 - Ikki burchagi 45° va 75° bo'lgan uchburchak yasash mumkinmi?
Javob
mumkin, uchinchi burchagi 60°
Yechim: uchburchakning ikki burchagi yig'indisi 180° dan kichik bo'lishi kerak
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik» bobidagi mavzular
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.