Bepul boshlash

7-sinf matematika · 6-bob: Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik · 2-chorak

Ko'pburchaklar

7-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Burchaklar» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Matematika. Tadqiqot va kashfiyot. 7-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2026

Asosiy formulalar

Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiyaKun savoli / Muammoli vaziyat — hayotiy muammo bilan boshlash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «To'rtburchaklar»: Teskari test — berilgan javoblarga mos savollarni topish
3 daq
Uy vazifasini tekshirishIkki yulduz va bitta tilak — ikki yutuq va bitta yaxshilash taklifi
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadO'yla — juftlash — bo'lish — yakka o'ylash, juftlikda muhokama, sinfga
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Burchaklar» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Taxmin qil va tekshir
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Venn diagrammasi — ikki tushuncha yoki yechim usulini solishtirish
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Chiqish chiptasi — dars oxirida 1–3 savol
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiSvetofor — yashil/sariq/qizil kartochka bilan tushunishni ko'rsatish. Uy vazifasi: darslikdagi mashqlar — uch darajada

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Burchaklar» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.

  1. Bu 5 burchakli ko'pburchak. Ichki burchaklari yig'indisi qancha?
  2. Bitta uchidan 2 ta diagonal o'tkazamiz — 3 ta uchburchak hosil bo'ldi.
  3. Har uchburchakda 180°, demak yig'indi: 3 · 180° = 540°.
  4. Oltiburchakda 4 ta uchburchak: yig'indi 720°. Qoida: (n − 2) · 180°.
  5. Muntazam oltiburchakda hamma burchak teng: 720° : 6 = 120°.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. Qavariq 7-burchakning ichki burchaklari yig'indisini toping.
    Javob

    900°
    Yechim: (n − 2)·180° = (7 − 2)·180°

  2. Qavariq ko'pburchakning ichki burchaklari yig'indisi 1440°. Uning nechta tomoni bor?
    Javob

    n = 10
    Yechim: (n − 2)·180° = 1440° → n − 2 = 8

  3. Qavariq 12-burchakning bir uchidan nechta diagonal o'tkazish mumkin? Ular ko'pburchakni nechta uchburchakka bo'ladi?
    Javob

    9 ta diagonal, 10 ta uchburchak
    Yechim: uch o'ziga va ikki qo'shnisiga diagonal bermaydi: 12 − 3; uchburchaklar soni n − 2

  4. Qavariq 8-burchakning nechta diagonali bor?
    Javob

    20 ta
    Yechim: n(n − 3)/2 = 8·5/2

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Ko'pburchak va to'rtburchak burchaklari xossalarini adashtiryaptiParallelogrammda qo'shni burchaklar yig'indisi 180°, ko'pburchak ichki burchaklari yig'indisi (n − 2)·180° — kartochka bilan takrorlash.
Ko'p xonali sonlar ustida amallarda xonadan o'tishni (qarz olish, eslab qolingan son) hisobga olmayaptiUstun usulida hisoblashni xona jadvali bilan bajarish: qarz olinganda qo'shni xonani chizib, 1 ga kamaytirib yozish (3 ta misol).
Amal ma'nosini tushunmayapti (vaziyatga mos bo'lmagan amalni tanlayapti)Amal ma'nosini bar-model bilan takrorlash: “nega aynan shu amal?”

«Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik» bobidagi mavzular

← 7-sinf matematika: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.