7-sinf matematika · 6-bob: Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik · 2-chorak
Ko'pburchaklar
7-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Burchaklar» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: Matematika. Tadqiqot va kashfiyot. 7-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2026
Asosiy formulalar
- Ko'pburchakichki burchaklar yig'indisi (n − 2)·180°; diagonallar soni n(n − 3)/2
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.
Doskada tushuntirish: «Burchaklar» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.
- Bu 5 burchakli ko'pburchak. Ichki burchaklari yig'indisi qancha?
- Bitta uchidan 2 ta diagonal o'tkazamiz — 3 ta uchburchak hosil bo'ldi.
- Har uchburchakda 180°, demak yig'indi: 3 · 180° = 540°.
- Oltiburchakda 4 ta uchburchak: yig'indi 720°. Qoida: (n − 2) · 180°.
- Muntazam oltiburchakda hamma burchak teng: 720° : 6 = 120°.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- Qavariq 7-burchakning ichki burchaklari yig'indisini toping.
Javob
900°
Yechim: (n − 2)·180° = (7 − 2)·180° - Qavariq ko'pburchakning ichki burchaklari yig'indisi 1440°. Uning nechta tomoni bor?
Javob
n = 10
Yechim: (n − 2)·180° = 1440° → n − 2 = 8 - Qavariq 12-burchakning bir uchidan nechta diagonal o'tkazish mumkin? Ular ko'pburchakni nechta uchburchakka bo'ladi?
Javob
9 ta diagonal, 10 ta uchburchak
Yechim: uch o'ziga va ikki qo'shnisiga diagonal bermaydi: 12 − 3; uchburchaklar soni n − 2 - Qavariq 8-burchakning nechta diagonali bor?
Javob
20 ta
Yechim: n(n − 3)/2 = 8·5/2
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik» bobidagi mavzular
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.