Bepul boshlash

7-sinf matematika · 6-bob: Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik · 2-chorak

Parallel to'g'ri chiziqlar va kesuvchi

7-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Burchaklar» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Matematika. Tadqiqot va kashfiyot. 7-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2026

Asosiy formulalar

Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiyaKun savoli / Muammoli vaziyat — hayotiy muammo bilan boshlash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Burchaklar»: Xatoni top — ataylab xato qilingan yechimdagi xatoni topish
3 daq
Uy vazifasini tekshirishIkki yulduz va bitta tilak — ikki yutuq va bitta yaxshilash taklifi
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadO'yla — juftlash — bo'lish — yakka o'ylash, juftlikda muhokama, sinfga
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Burchaklar» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng CPA: aniq → tasviriy → abstrakt
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Navbatma-navbat murabbiy — biri yechadi, ikkinchisi murabbiy; keyin almashadi
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiBBB (Bilaman–Bilishni xohlayman–Bilib oldim) — 3 ustunli jadval: boshida 2 ustun, oxirida 3-ustun. Uy vazifasi: darslikdagi mashqlar — uch darajada

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Burchaklar» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.

  1. Ikki parallel to'g'ri chiziqni uchinchi chiziq — kesuvchi kesib o'tdi. Nechta burchak hosil bo'ldi?
  2. Sakkizta burchak, lekin qiymati faqat ikki xil: 60° va 120°.
  3. Mos burchaklar — kesuvchining bir tomonida, ikkalasi chiziqlarning ustida. Ular teng: 60°.
  4. Yuqoridagi burchakni kesuvchi bo'ylab pastga suramiz — aynan ustiga tushdi.
  5. Ichki almashinuvchi burchaklar — chiziqlar orasida, kesuvchining ikki tomonida. Ular ham teng: 60°.
  6. Ichki bir tomonli burchaklar yig'indisi 180°: 60° + 120°. Burab ko'ring — tengliklar saqlanadi.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. a ∥ b to'g'ri chiziqlarni c kesuvchi kesib o'tadi. Hosil bo'lgan ichki almashinuvchi burchaklardan biri 48°. Ikkinchisini toping.
    Javob

    48°
    Yechim: parallel to'g'ri chiziqlar kesuvchi bilan kesilganda ichki almashinuvchi burchaklar teng

  2. a ∥ b to'g'ri chiziqlarni c kesuvchi kesib o'tadi. Hosil bo'lgan mos burchaklardan biri 65°. Ikkinchisini toping.
    Javob

    65°
    Yechim: parallel to'g'ri chiziqlar kesuvchi bilan kesilganda mos burchaklar teng

  3. a ∥ b to'g'ri chiziqlarni c kesuvchi kesib o'tadi. Hosil bo'lgan sakkizta burchakdan biri 110°. Qolganlari qanday?
    Javob

    to'rttasi 110°, to'rttasi 70°
    Yechim: vertikal, mos va almashinuvchi burchaklar teng; qo'shni burchaklar yig'indisi 180°

  4. a ∥ b to'g'ri chiziqlarni c kesuvchi kesib o'tadi. Ichki bir tomonli burchaklardan biri 72°. Ikkinchisini toping.
    Javob

    108°
    Yechim: ichki bir tomonli burchaklar yig'indisi 180°: 180° − 72°

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Ko'pburchak va to'rtburchak burchaklari xossalarini adashtiryaptiParallelogrammda qo'shni burchaklar yig'indisi 180°, ko'pburchak ichki burchaklari yig'indisi (n − 2)·180° — kartochka bilan takrorlash.
Ko'p xonali sonlar ustida amallarda xonadan o'tishni (qarz olish, eslab qolingan son) hisobga olmayaptiUstun usulida hisoblashni xona jadvali bilan bajarish: qarz olinganda qo'shni xonani chizib, 1 ga kamaytirib yozish (3 ta misol).
Amal ma'nosini tushunmayapti (vaziyatga mos bo'lmagan amalni tanlayapti)Amal ma'nosini bar-model bilan takrorlash: “nega aynan shu amal?”

«Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik» bobidagi mavzular

← 7-sinf matematika: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.