7-sinf matematika · 6-bob: Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik · 2-chorak
Burchaklar
7-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Burchaklar» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: Matematika. Tadqiqot va kashfiyot. 7-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2026
Asosiy formulalar
- Qo'shni va vertikal burchaklarqo'shni burchaklar yig'indisi 180°; vertikal burchaklar teng
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.
Doskada tushuntirish: «Burchaklar» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.
- Burchak — bir nuqtadan chiqqan ikki nur. Transportir markazini uchiga qo'yamiz.
- Bu burchak 40° — 90° dan kichik, o'tkir burchak.
- Nurni buramiz: 90° — to'g'ri burchak.
- Yana buramiz: 135° — o'tmas burchak.
- Nurlar bir to'g'ri chiziqda: 180° — yoyiq burchak.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- Ikki to'g'ri chiziq kesishganda hosil bo'lgan ikki vertikal burchak yig'indisi 130°. Hosil bo'lgan to'rtala burchakni toping.
Javob
65°, 115°, 65° va 115°
Yechim: vertikal burchaklar teng: 130° : 2 = 65°; qo'shnisi 180° − 65° - Ikki to'g'ri chiziq kesishganda hosil bo'lgan burchaklardan biri 40°. Qolgan uchtasini toping.
Javob
140°, 40° va 140°
Yechim: vertikal burchaklar teng, qo'shni burchaklar yig'indisi 180° - OC nur ∠AOB ning bissektrisasi, ∠AOB = 84°. ∠AOC ni toping.
Javob
∠AOC = 42°
Yechim: bissektrisa burchakni teng ikkiga bo'ladi: 84° : 2 - Qo'shni burchaklardan biri ikkinchisidan 30° katta. Ularni toping.
Javob
75° va 105°
Yechim: x + (x + 30°) = 180°, 2x = 150°
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik» bobidagi mavzular
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.