Bepul boshlash

7-sinf matematika · 6-bob: Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik · 2-chorak

Burchaklar

7-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Burchaklar» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Matematika. Tadqiqot va kashfiyot. 7-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2026

Asosiy formulalar

Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiya“Nimasi ortiqcha?” — 4 ob'ektdan birini ortiqcha deb asoslash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik»: Sinkveyn — tushuncha haqida 5 qatorli qisqa xulosa
3 daq
Uy vazifasini tekshirishJuftlikda o'zaro tekshirish — kalit masala bo'yicha juftliklar bir-birini tekshiradi
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadBBB (Bilaman–Bilishni xohlayman–Bilib oldim) — 3 ustunli jadval: boshida 2 ustun, oxirida 3-ustun
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Burchaklar» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Insert
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), T-jadval / Konseptual jadval — mezonlar bo'yicha solishtirish
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Chiqish chiptasi — dars oxirida 1–3 savol
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiIkki yulduz va bitta tilak — ikki yutuq va bitta yaxshilash taklifi. Uy vazifasi: darslikdagi mashqlar — uch darajada

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Burchaklar» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.

  1. Burchak — bir nuqtadan chiqqan ikki nur. Transportir markazini uchiga qo'yamiz.
  2. Bu burchak 40° — 90° dan kichik, o'tkir burchak.
  3. Nurni buramiz: 90° — to'g'ri burchak.
  4. Yana buramiz: 135° — o'tmas burchak.
  5. Nurlar bir to'g'ri chiziqda: 180° — yoyiq burchak.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. Ikki to'g'ri chiziq kesishganda hosil bo'lgan ikki vertikal burchak yig'indisi 130°. Hosil bo'lgan to'rtala burchakni toping.
    Javob

    65°, 115°, 65° va 115°
    Yechim: vertikal burchaklar teng: 130° : 2 = 65°; qo'shnisi 180° − 65°

  2. Ikki to'g'ri chiziq kesishganda hosil bo'lgan burchaklardan biri 40°. Qolgan uchtasini toping.
    Javob

    140°, 40° va 140°
    Yechim: vertikal burchaklar teng, qo'shni burchaklar yig'indisi 180°

  3. OC nur ∠AOB ning bissektrisasi, ∠AOB = 84°. ∠AOC ni toping.
    Javob

    ∠AOC = 42°
    Yechim: bissektrisa burchakni teng ikkiga bo'ladi: 84° : 2

  4. Qo'shni burchaklardan biri ikkinchisidan 30° katta. Ularni toping.
    Javob

    75° va 105°
    Yechim: x + (x + 30°) = 180°, 2x = 150°

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Ko'pburchak va to'rtburchak burchaklari xossalarini adashtiryaptiParallelogrammda qo'shni burchaklar yig'indisi 180°, ko'pburchak ichki burchaklari yig'indisi (n − 2)·180° — kartochka bilan takrorlash.
Ko'p xonali sonlar ustida amallarda xonadan o'tishni (qarz olish, eslab qolingan son) hisobga olmayaptiUstun usulida hisoblashni xona jadvali bilan bajarish: qarz olinganda qo'shni xonani chizib, 1 ga kamaytirib yozish (3 ta misol).
Amal ma'nosini tushunmayapti (vaziyatga mos bo'lmagan amalni tanlayapti)Amal ma'nosini bar-model bilan takrorlash: “nega aynan shu amal?”

«Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik» bobidagi mavzular

← 7-sinf matematika: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.