Bepul boshlash

7-sinf matematika · 6-bob: Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik · 2-chorak

Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik

7-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Burchaklar» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Matematika. Tadqiqot va kashfiyot. 7-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2026

Asosiy formulalar

Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiyaKun savoli / Muammoli vaziyat — hayotiy muammo bilan boshlash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Chiziqli tenglama tuzib yechiladigan matnli masalalar»: Teskari test — berilgan javoblarga mos savollarni topish
3 daq
Uy vazifasini tekshirishXatoni top — ataylab xato qilingan yechimdagi xatoni topish
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadAqliy hujum — g'oyalarni tanqidsiz yig'ish → guruhlash → tanlash
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Burchaklar» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Taxmin qil va tekshir
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Venn diagrammasi — ikki tushuncha yoki yechim usulini solishtirish
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
2 daq
Refleksiya va uy vazifasi3-2-1 — 3 ta o'rgandim, 2 ta qiziq fakt, 1 ta savol. Uy vazifasi: darslikdagi mashqlar — uch darajada

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Burchaklar» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.

  1. Nuqta — eng sodda geometrik shakl, uning o'lchami yo'q. Nuqtalar bosh harf bilan belgilanadi: A.
  2. Ikki nuqta orqali faqat bitta to'g'ri chiziq o'tadi — u ikki tomonga cheksiz davom etadi.
  3. Nur — boshi bor, oxiri yo'q: A nuqtadan bir tomonga cheksiz.
  4. Kesma — ikki uchi bor, uni o'lchash mumkin: AB kesma.
  5. Ikki to'g'ri chiziq kesishsa, bitta umumiy nuqtasi bo'ladi; kesishmasa — ular parallel.
  6. Tekislik — hamma tomonga cheksiz davom etadigan tekis sirt; to'g'ri chiziq unda yotishi mumkin.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. A, B va C nuqtalar bir to'g'ri chiziqda yotadi, B nuqta A va C orasida. AB = 7 sm, BC = 5 sm. AC ni toping.
    Javob

    AC = 12 sm
    Yechim: B nuqta A va C orasida: AC = AB + BC = 7 + 5

  2. Tekislikda 10 ta nuqta berilgan, ulardan hech qaysi uchtasi bir to'g'ri chiziqda yotmaydi. Har ikki nuqta orqali to'g'ri chiziq o'tkazilsa, nechta to'g'ri chiziq hosil bo'ladi?
    Javob

    45 ta
    Yechim: har nuqtadan 9 ta to'g'ri chiziq, har biri ikki marta sanaladi: 10·9/2

  3. A, B va C nuqtalar bir to'g'ri chiziqda yotadi, B nuqta A va C orasida. AB = 12 sm, BC = 9 sm. AC ni toping.
    Javob

    AC = 21 sm
    Yechim: B nuqta A va C orasida: AC = AB + BC = 12 + 9

  4. To'g'ri chiziqda 4 ta nuqta belgilangan. Boshi shu nuqtalardan birida bo'lgan nechta nur bor?
    Javob

    8 ta
    Yechim: har nuqta to'g'ri chiziqni ikkita nurga ajratadi: 2·4

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Ko'pburchak va to'rtburchak burchaklari xossalarini adashtiryaptiParallelogrammda qo'shni burchaklar yig'indisi 180°, ko'pburchak ichki burchaklari yig'indisi (n − 2)·180° — kartochka bilan takrorlash.
Ko'p xonali sonlar ustida amallarda xonadan o'tishni (qarz olish, eslab qolingan son) hisobga olmayaptiUstun usulida hisoblashni xona jadvali bilan bajarish: qarz olinganda qo'shni xonani chizib, 1 ga kamaytirib yozish (3 ta misol).
Amal ma'nosini tushunmayapti (vaziyatga mos bo'lmagan amalni tanlayapti)Amal ma'nosini bar-model bilan takrorlash: “nega aynan shu amal?”

«Nuqta, to'g'ri chiziq va tekislik» bobidagi mavzular

← 7-sinf matematika: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.