9-sinf algebra · 6-bob: Ehtimolliklar nazariyasi va matematik statistika elementlari · 4-chorak
Tasodifiy miqdorlarning sonli xarakteristikalari
9-sinf algebra darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Ehtimollik» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: Algebra 9, Sh.A. Alimov, A.R. Xalmuxamedov, M.A. Mirzaxmedov, 2019 (4-nashr) — 206-bet
Asosiy formulalar
- Matematik kutilmaM(X) = x₁p₁ + x₂p₂ + … + xₙpₙ
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.
Doskada tushuntirish: «Ehtimollik» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.
- X — kubikda tushgan ochko. Matematik kutilma — qiymatlarning ehtimolliklar bilan o'rtachasi: E(X) = 1 · 1/6 + 2 · 1/6 + … + 6 · 1/6 = 3,5.
- 1000 ta tashlash o'rtachasi 3,493 — kutilma 3,5 ga juda yaqin.
- Dispersiya — qiymatlar kutilmadan qanchalik tarqalgani: D(X) = E(X²) − (E(X))² = 91/6 − (3,5)² = 35/12. σ ≈ 1,708.
- X — ikki kubik ochkolari yig'indisi: E(X) = 7, D(X) = 35/6, σ ≈ 2,415.
- X — 4 ta tangada gerblar soni: E(X) = 2, D(X) = 1.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- Tanlanma: 2, 3, 3, 5, 7. O'rta qiymat, mediana, moda va kenglikni toping.
Javob
o'rta qiymat 4, mediana 3, moda 3, kenglik 5
Yechim: tartiblaymiz: 2, 3, 3, 5, 7; o'rta = 20/5 - X tasodifiy miqdor 10, 20, 50 qiymatlarni mos ravishda 0,5; 0,3; 0,2 ehtimollar bilan qabul qiladi. M(X) ni toping.
Javob
M(X) = 21
Yechim: M(X) = 10·0,5 + 20·0,3 + 50·0,2 = 21 - Tanlanma: 3, 8, 5, 5, 9, 12. O'rta qiymat, mediana, moda va kenglikni toping.
Javob
o'rta qiymat 7, mediana 6,5, moda 5, kenglik 9
Yechim: tartiblaymiz: 3, 5, 5, 8, 9, 12; o'rta = 42/6 - X tasodifiy miqdor 1, 2, 3 qiymatlarni mos ravishda 0,2; 0,5; 0,3 ehtimollar bilan qabul qiladi. M(X) ni toping.
Javob
M(X) = 2,1
Yechim: M(X) = 1·0,2 + 2·0,5 + 3·0,3 = 2,1
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Ehtimolliklar nazariyasi va matematik statistika elementlari» bobidagi mavzular
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.