9-sinf algebra · 6-bob: Ehtimolliklar nazariyasi va matematik statistika elementlari · 4-chorak
Tasodifiy hodisaning nisbiy chastotasi
9-sinf algebra darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Ehtimollik» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: Algebra 9, Sh.A. Alimov, A.R. Xalmuxamedov, M.A. Mirzaxmedov, 2019 (4-nashr) — 194-bet
Asosiy formulalar
- Nisbiy chastotaW(A) = m/n (tajribada)
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.
Doskada tushuntirish: «Ehtimollik» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.
- Tanga tashlaymiz. Gerb tushish ehtimolligi 1/2, lekin bitta tashlashda nima tushishini oldindan aytib bo'lmaydi.
- 10 marta tashladik: gerb 4 marta. Nisbiy chastota — 4/10 = 0,4.
- 100 ta tashlashda gerb 48 marta, chastota 0,48 — ehtimollikka yaqinlashmoqda.
- 1000 ta tashlashda chastota 0,498, ehtimollikdan farqi atigi 0,002.
- Kubikda «6 tushishi»: P = 1/6 ≈ 0,167. 1000 ta sinovda chastota 0,167.
- Xulosa: sinovlar soni ortgan sari nisbiy chastota ehtimollik atrofida barqarorlashadi — grafik chiziq atrofida tinchlanadi.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- Kubik 120 marta tashlanganda 6 ochko 18 marta tushdi. «6 ochko tushishi» hodisasining nisbiy chastotasini toping.
Javob
W = 18/120 = 0,15
Yechim: W = m/n = 18/120 - Ekilgan 80 ta urug'dan 68 tasi unib chiqdi. «unib chiqish» hodisasining nisbiy chastotasini toping.
Javob
W = 68/80 = 0,85
Yechim: W = m/n = 68/80 - Tekshirilgan 200 ta detaldan 6 tasi yaroqsiz chiqdi. «yaroqsiz detal chiqishi» hodisasining nisbiy chastotasini toping.
Javob
W = 6/200 = 0,03
Yechim: W = m/n = 6/200 - Mergan 40 ta o'qdan 30 tasini nishonga tegizdi. «nishonga tegish» hodisasining nisbiy chastotasini toping.
Javob
W = 30/40 = 0,75
Yechim: W = m/n = 30/40
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Ehtimolliklar nazariyasi va matematik statistika elementlari» bobidagi mavzular
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.