9-sinf algebra · 5-bob: Sonli ketma-ketliklar, progressiyalar · 3-chorak
Sonli ketma-ketlik, uning berilish usullari
9-sinf algebra darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Progressiyalar» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar.
Darslik: Algebra 9, Sh.A. Alimov, A.R. Xalmuxamedov, M.A. Mirzaxmedov, 2019 (4-nashr) — 150-bet
Asosiy formulalar
- Sonli ketma-ketlikaₙ = f(n) yoki aₙ₊₁ = g(aₙ)
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Doskada tushuntirish: «Progressiyalar» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Ketma-ketliklar va naqshlar.
- Sonli ketma-ketlik — tartib bilan yozilgan sonlar: a₁, a₂, a₃, … Formula bilan berilishi: aₙ = n².
- Formula bo'yicha hadlar: 1, 4, 9, 16, 25, 36. Istalgan hadni darhol topamiz: 10-had — 100.
- Rekurrent usul: har had oldingisi orqali beriladi — a₁ = 1, aₙ₊₁ = 2aₙ + 1. Hadlar: 1, 3, 7, 15, 31, 63.
- Fibonachchi sonlari: har had oldingi ikkitasining yig'indisi — 1, 1, 2, 3, 5, 8.
- Grafikda ketma-ketlik — alohida nuqtalar (n; aₙ). aₙ = 1/n: 1, 1/2, 1/3, 1/4, 1/5, 1/6.
- So'z bilan berilishi: toq natural sonlar. Hadlar: 1, 3, 5, 7, 9, 11.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- aₙ = n² + 1 formula bilan berilgan ketma-ketlikning 4-hadini toping.
Javob
a₄ = 17
Yechim: a₄ = 4² + 1 = 17 - a₁ = 2, aₙ₊₁ = aₙ + 4. Ketma-ketlikning dastlabki 5 ta hadini yozing.
Javob
2, 6, 10, 14, 18
Yechim: har had oldingisidan 4 ga katta - a₁ = 3, aₙ₊₁ = 2·aₙ. Ketma-ketlikning 5-hadini toping.
Javob
a₅ = 48
Yechim: hadlar: 3, 6, 12, 24, 48 - aₙ = 3n − 1 formula bilan berilgan ketma-ketlikning 5-hadini toping.
Javob
a₅ = 14
Yechim: a₅ = 3·5 − 1 = 14
«Sonli ketma-ketliklar, progressiyalar» bobidagi mavzular
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.