Bepul boshlash

9-sinf algebra · 5-bob: Sonli ketma-ketliklar, progressiyalar · 4-chorak

Cheksiz kamayuvchi geometrik progressiya

9-sinf algebra darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Progressiyalar» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Algebra 9, Sh.A. Alimov, A.R. Xalmuxamedov, M.A. Mirzaxmedov, 2019 (4-nashr) — 171-bet

Asosiy formulalar

Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiyaKun savoli / Muammoli vaziyat — hayotiy muammo bilan boshlash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Geometrik progressiya dastlabki n-hadining yig'indisi formulasi»: Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
3 daq
Uy vazifasini tekshirishJuftlikda o'zaro tekshirish — kalit masala bo'yicha juftliklar bir-birini tekshiradi
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadAqliy hujum — g'oyalarni tanqidsiz yig'ish → guruhlash → tanlash
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Progressiyalar» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Taxmin qil va tekshir
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), T-jadval / Konseptual jadval — mezonlar bo'yicha solishtirish
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Chiqish chiptasi — dars oxirida 1–3 savol
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiFSMU — fikr — Sabab — Misol — Umumlashtirish. Uy vazifasi: darslik, 171-bet

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Progressiyalar» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.

  1. q = 1/2, |q| < 1: hadlar 1, 1/2, 1/4, 1/8 … tobora kichrayadi. Ularni cheksiz qo'shsak nima bo'ladi?
  2. Dastlabki 3 ta had yig'indisi Sₙ = 7/4. Chiziqning to'lmagan qismi: 1/4.
  3. Hadlar ko'payishi bilan to'lmagan qism kichrayadi: Sₙ = 255/128, qoldiq 1/128.
  4. Yig'indi chegarasi — cheksiz kamayuvchi geometrik progressiya yig'indisi: S = b₁ : (1 − q) = 2.
  5. Boshqa misol: b₁ = 3, q = 1/3 — S = 9/2.
  6. q manfiy bo'lsa qismiy yig'indilar S atrofida u yoq-bu yoqqa sakraydi, lekin baribir S = 2/3 ga yaqinlashadi.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. Cheksiz kamayuvchi geometrik progressiyada b₁ = 5, q = −1/4. Uning yig'indisini toping.
    Javob

    S = 4
    Yechim: S = b₁/(1 − q) = 5/(1 − (−1/4)) = 4

  2. Cheksiz kamayuvchi geometrik progressiyada b₁ = 12, q = 1/3. Uning yig'indisini toping.
    Javob

    S = 18
    Yechim: S = b₁/(1 − q) = 12/(1 − 1/3) = 18

  3. 0,(3) davriy kasrni oddiy kasrga aylantiring.
    Javob

    0,(3) = 1/3
    Yechim: 0,(3) = 0,3 + 0,03 + … ; b₁ = 3/10, q = 1/10, S = b₁/(1 − q) = 1/3

  4. 0,(45) davriy kasrni oddiy kasrga aylantiring.
    Javob

    0,(45) = 5/11
    Yechim: 0,(45) = 0,45 + 0,0045 + … ; b₁ = 9/20, q = 1/100, S = b₁/(1 − q) = 5/11

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Progressiya formulalarida xato: n-hadda (n − 1) o'rniga n ni oladi, arifmetik va geometrik progressiyani adashtiradi yoki yig'indida 2a₁ va : 2 ni unutadiHadlar jadvali: 1-had — 0 qadam, 2-had — 1 qadam, …, n-had — (n − 1) qadam; yig'indi uchun «birinchi + oxirgi» juftlari (Gauss usuli) — 2 ta misol.
Amal ma'nosini tushunmayapti (vaziyatga mos bo'lmagan amalni tanlayapti)Amal ma'nosini bar-model bilan takrorlash: “nega aynan shu amal?”
Tenglamadagi noma'lumni topishda bo'shliq bor (oldingi mavzu)Noma'lum qo'shiluvchi, ko'paytuvchi va bo'linuvchini topishga 4 ta tezkor misol.

«Sonli ketma-ketliklar, progressiyalar» bobidagi mavzular

← 9-sinf algebra: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.