9-sinf algebra · 4-bob: Trigonometriya elementlari · 3-chorak
Ayni bir burchakning sinusi, kosinusi, tangensi orasidagi munosabatlar
9-sinf algebra darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Birlik aylana va trigonometriya» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: Algebra 9, Sh.A. Alimov, A.R. Xalmuxamedov, M.A. Mirzaxmedov, 2019 (4-nashr) — 112-bet
Asosiy formulalar
- Asosiy ayniyatsin²α + cos²α = 1, tg α = sin α / cos α
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.
Doskada tushuntirish: «Birlik aylana va trigonometriya» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Trigonometriya, Pifagor teoremasi.
- P nuqta birlik aylanada: x² + y² = 1. Demak sin²α + cos²α = 1 — 30° da: (1/2)² + (√3/2)² = 1/4 + 3/4 = 1.
- 135°: (√2/2)² + (−√2/2)² = 1/2 + 1/2 = 1 — ayniyat istalgan burchakda bajariladi.
- tg α = sin α : cos α = (√3/2) : (1/2) = √3.
- tg α · ctg α = √3 · √3/3 = 1.
- Ayniyatni cos²α ga bo'lsak: 1 + tg²α = 1 : cos²α = 1 : (1/4) = 4.
- 200°: (≈ −0,342)² + (≈ −0,94)² = 0,117 + 0,883 = 1 — taqribiy qiymatlarda ham.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- cos α = −3/5, α — 3-chorak burchagi. sin α va tg α ni toping.
Javob
sin α = −4/5, tg α = 4/3
Yechim: sin²α = 1 − cos²α = 16/25; 3-chorakda sin −; tg α = sin α / cos α - cos α = 5/13, α — 4-chorak burchagi. sin α va tg α ni toping.
Javob
sin α = −12/13, tg α = −12/5
Yechim: sin²α = 1 − cos²α = 144/169; 4-chorakda sin −; tg α = sin α / cos α - sin α = 8/17, α — 1-chorak burchagi. cos α va tg α ni toping.
Javob
cos α = 15/17, tg α = 8/15
Yechim: cos²α = 1 − sin²α = 225/289; 1-chorakda cos +; tg α = sin α / cos α - sin α = −7/25, α — 4-chorak burchagi. cos α va tg α ni toping.
Javob
cos α = 24/25, tg α = −7/24
Yechim: cos²α = 1 − sin²α = 576/625; 4-chorakda cos +; tg α = sin α / cos α
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Trigonometriya elementlari» bobidagi mavzular
- Burchakning radian o'lchovi
- Nuqtani koordinatalar boshi atrofida burish
- Burchakning sinusi, kosinusi, tangensi va kotangensi ta'riflari
- Sinus, kosinus va tangensning ishoralari
- Ayni bir burchakning sinusi, kosinusi, tangensi orasidagi munosabatlar
- Trigonometrik ayniyatlar
- α va - α Burchaklarning sinusi, kosinusi, tangensi va kotangensi
- Qo'shish formulalari
- Ikkilangan burchakning sinusi, kosinusi formulalari
- Keltirish formulalari
- Sinuslar, kosinuslar yig'indisi va ayirmasi
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.