Bepul boshlash

7-sinf matematika · 14-bob: Parallelogrammalarning perimetri va yuzi · 4-chorak

Yassi murakkab shakllarning perimetri va yuzi

7-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Shakllar yuzi» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Matematika. Tadqiqot va kashfiyot. 7-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2026

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiyaKun savoli / Muammoli vaziyat — hayotiy muammo bilan boshlash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Trapetsiyalarning perimetri va yuzi»: Blits-so'rov — tezkor qisqa savollar zanjiri
3 daq
Uy vazifasini tekshirishIkki yulduz va bitta tilak — ikki yutuq va bitta yaxshilash taklifi
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadBBB (Bilaman–Bilishni xohlayman–Bilib oldim) — 3 ustunli jadval: boshida 2 ustun, oxirida 3-ustun
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Shakllar yuzi» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng O'yla — juftlash — bo'lish
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Masala tuzish — o'quvchi berilgan ifodaga mos masala tuzadi (ijodkorlik)
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Chiqish chiptasi — dars oxirida 1–3 savol
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiSvetofor — yashil/sariq/qizil kartochka bilan tushunishni ko'rsatish. Uy vazifasi: darslikdagi mashqlar — uch darajada

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Shakllar yuzi» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.

  1. Bu shaklning yuzini qanday topamiz? Uni to'g'ri to'rtburchaklarga ajratish mumkin.
  2. 1-usul — ikki bo'lakka ajratib, yuzlarini qo'shamiz: 30 + 12 = 42 sm².
  3. 2-usul — katta to'rtburchakdan kesilgan qismni ayiramiz: 48 − 6 = 42 sm².
  4. Ikkala usulda ham S = 42 sm² — qulayini tanlaymiz.
  5. Perimetr: kesik burchak tomonlarini surib qo'ysak, katta to'rtburchak chegarasi chiqadi: P = 2 · (8 + 6) = 28 sm.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. Uchburchakning asosi 29 sm, shu asosga tushirilgan balandligi 14 sm. Uchburchakning yuzi necha sm²?
    Javob

    203 sm²
    Yechim g'oyasi: 29 · 14 : 2

  2. Parallelogrammning asosi 28 sm, yon tomoni 22 sm, asosiga tushirilgan balandligi 10 sm. Parallelogrammning yuzi necha sm²?
    Javob

    280 sm²
    Yechim g'oyasi: 28 · 10

  3. Trapetsiyaning asoslari 13 sm va 9 sm, balandligi 12 sm. Trapetsiyaning yuzi necha sm²?
    Javob

    132 sm²
    Yechim g'oyasi: (13 + 9) : 2 · 12

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Yuza formulasini adashtiryapti (uchburchakda 1/2 ni unutish, yon tomonni balandlik deb olish, yuza va perimetr)Har shakl uchun “asos × balandlik” modelini chizib, uchburchak — parallelogrammning yarmi ekanini ko'rsatish.
Amal ma'nosini tushunmayapti (vaziyatga mos bo'lmagan amalni tanlayapti)Amal ma'nosini bar-model bilan takrorlash: “nega aynan shu amal?”
Hajm va sirt yuzini (kub va kvadrat birliklarni) adashtiryaptiKubiklardan quti yasab, hajm (nechta kubik sig'adi) va sirt (nechta kvadrat yopishtiramiz) ni alohida sanash.

«Parallelogrammalarning perimetri va yuzi» bobidagi mavzular

← 7-sinf matematika: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.