Bepul boshlash

10-sinf algebra · 5-bob: Trigonometrik funksiyalar · 3-chorak

Trigonometrik funksiyalar va xossalari, grafigi. Davriy jarayonlar

10-sinf algebra darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Trigonometrik funksiyalar grafigi» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Algebra va analiz asoslari 10, A. Zaitov va boshq., 2022 (yangi nashr) — 139-bet

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiya“Nimasi ortiqcha?” — 4 ob'ektdan birini ortiqcha deb asoslash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Ko'rsatkichli va logarifmik funksiyalar tatbig'i»: Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
3 daq
Uy vazifasini tekshirishIkki yulduz va bitta tilak — ikki yutuq va bitta yaxshilash taklifi
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadAqliy hujum — g'oyalarni tanqidsiz yig'ish → guruhlash → tanlash
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Trigonometrik funksiyalar grafigi» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Klaster
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Bar-model (chiziqli model) — masala shartini to'rtburchak bo'laklar bilan tasvirlash
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Chiqish chiptasi — dars oxirida 1–3 savol
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiBBB (Bilaman–Bilishni xohlayman–Bilib oldim) — 3 ustunli jadval: boshida 2 ustun, oxirida 3-ustun. Uy vazifasi: darslik, 139-bet

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Trigonometrik funksiyalar grafigi» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Funksiyalar va ularning grafiklari, Trigonometriya.

  1. Birlik aylanada P nuqta aylanadi. Uning balandligi — sin x. Shu balandlikni o'ngdagi grafikka ko'chiramiz.
  2. Aylana va grafik bir xil masshtabda: yoy o'qda aynan x radian bo'lib yotadi — x = π/3.
  3. x = π/2 da P eng tepada: sin x = 1. Grafik ham shu balandlikka chiqdi.
  4. x = 4π/3: P o'qdan pastda, balandlik manfiy — sin x = −√3/2.
  5. To'liq aylanish — 2π: P joyiga qaytdi va grafik takrorlana boshladi. Sinusning davri 2π.
  6. Ikkinchi aylanishda grafik aynan takrorlanadi: x = 5π/2 da yana sin x = 1. Bu — davriy jarayon.
  7. Charxpalak ham davriy: kabina balandligi h(t) = 7 − 5 · cos(360° · t : 8). Amplituda — radius 5 m, davr — 8 min.
  8. Xulosa: sinusoida — aylanadagi nuqta balandligining yoyilgani. Aylanish takrorlangani uchun grafik ham davriy.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. Ifodaning qiymatini gradusda toping: arccos(−√2/2) + arcsin(−1). Ifodaning qiymati necha gradus?
    Javob

    45 gradus
    Yechim g'oyasi: 135° + −90°

  2. tg x = −1 tenglama berilgan. Uning [−360°; 360°] oraliqdagi ildizlarini qaraymiz. Shu oraliqdagi ildizlar yig'indisi necha gradus?
    Javob

    180 gradus
    Yechim g'oyasi: x = arctg(−1) + πn

  3. 4sin²x − 12sin x + 5 = 0 tenglama berilgan. Uning [90°; 450°) oraliqdagi ildizlarini qaraymiz. Shu oraliqdagi ildizlar yig'indisi necha gradus?
    Javob

    540 gradus
    Yechim g'oyasi: t₁ = 1/2, t₂ = 5/2

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Trigonometrik qiymatlar va tenglamalarda xato: sin va cos (arcsin va arccos) ni adashtiradi, ishorani yo'qotadi yoki ikkinchi yechimlar seriyasini unutadiBirlik aylanani chizib, burchaklarni va sin (ordinata), cos (abssissa) ni belgilash; sin x = a uchun aylanada ikki nuqtani topish — 2 ta misol.
Manfiy sonlar bilan amalda ishorani yo'qotyapti yoki noto'g'ri qo'yyaptiSonlar o'qida harakat bilan qo'shish-ayirish: “o'ngga — qo'shish, chapga — ayirish” (3 daqiqa).
Natijaning ma'nosini noto'g'ri talqin qilyapti“Javob mantiqiymi?” savolini har masaladan keyin berish.

«Trigonometrik funksiyalar» bobidagi mavzular

← 10-sinf algebra: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.