Bepul boshlash

7-sinf matematika · 9-bob: Nisbat · 3-chorak

Nisbat

7-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Nisbat va me'yor» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Matematika. Tadqiqot va kashfiyot. 7-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2026

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiyaKun savoli / Muammoli vaziyat — hayotiy muammo bilan boshlash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Uchburchak va to'rtburchaklarni yasash»: Aql charxi — savollar g'ildiragi o'yini
3 daq
Uy vazifasini tekshirishXatoni top — ataylab xato qilingan yechimdagi xatoni topish
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadO'yla — juftlash — bo'lish — yakka o'ylash, juftlikda muhokama, sinfga
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Nisbat va me'yor» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Namunaviy → yarim yechim
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Bumerang / Zinama-zina — qiyinligi oshib boruvchi topshiriqlar, guruhda almashish
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiBBB (Bilaman–Bilishni xohlayman–Bilib oldim) — 3 ustunli jadval: boshida 2 ustun, oxirida 3-ustun. Uy vazifasi: darslikdagi mashqlar — uch darajada

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Nisbat va me'yor» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Tasma model (matnli masalalar).

  1. Har 2 ta olmaga 3 ta nok to'g'ri keladi.
  2. Olma va nok soni nisbati — 2 : 3. «2 ning 3 ga nisbati» deb o'qiladi.
  3. Yana shunday guruh qo'shamiz: 4 ta olma va 6 ta nok — 4 : 6.
  4. Uchta guruh: 6 : 9. Har guruhda nisbat bir xil — 2 : 3.
  5. Nisbatni kasr bilan ham yozish mumkin: 2/3.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. Sinfda o'g'il bolalar va qizlar soni 1 : 3 nisbatda. Jami 124 ta o'quvchi. Qizlar necha ta?
    Javob

    93 ta
    Yechim g'oyasi: 124 : (1 + 3) · 3

  2. Bog'dan terilgan olma va nok soni 2 : 7 nisbatda. Nok olmadan 210 kg ko'p. Nok necha kg?
    Javob

    294 kg
    Yechim g'oyasi: 210 : (7 − 2) · 7

  3. Uch sinf o'quvchilari jami 312 ta daraxt ko'chati o'tqazdi. 6-A, 6-B va 6-V sinflar o'tqazgan ko'chatlar soni 2 : 5 : 6 nisbatda. 6-V sinf nechta ko'chat o'tqazgan?
    Javob

    144 ta
    Yechim g'oyasi: 312 : (2 + 5 + 6) · 6

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Nisbatda bir qismga to'g'ri keladigan miqdorni noto'g'ri topyapti (qismlar sonini qo'shmayapti)Nisbat masalasini bar-model bilan chizish: har qism — bitta katak, avval kataklar sonini sanaymiz.
Sonning qismini topishda bo'shliq bor (oldingi mavzu)“Sonning qismini topish” ni bar-model bilan takrorlash (mashq daftari, D1 daraja).
Amal ma'nosini tushunmayapti (vaziyatga mos bo'lmagan amalni tanlayapti)Amal ma'nosini bar-model bilan takrorlash: “nega aynan shu amal?”

«Nisbat» bobidagi mavzular

← 7-sinf matematika: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.