Bepul boshlash

6-sinf matematika · 8-bob: Aylananing uzunligi · 3-chorak

Yarim va chorak doira yuzi

6-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Aylana va doira» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: AHA! Matematika. 6-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2025

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiya“Nimasi ortiqcha?” — 4 ob'ektdan birini ortiqcha deb asoslash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Doiraning yuzi»: Blits-so'rov — tezkor qisqa savollar zanjiri
3 daq
Uy vazifasini tekshirishXatoni top — ataylab xato qilingan yechimdagi xatoni topish
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadBBB (Bilaman–Bilishni xohlayman–Bilib oldim) — 3 ustunli jadval: boshida 2 ustun, oxirida 3-ustun
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Aylana va doira» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng CPA: aniq → tasviriy → abstrakt
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Venn diagrammasi — ikki tushuncha yoki yechim usulini solishtirish
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiSvetofor — yashil/sariq/qizil kartochka bilan tushunishni ko'rsatish. Uy vazifasi: darslikdagi mashqlar — uch darajada

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Aylana va doira» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Shakllar yuzi.

  1. Butun doira yuzi: S = π · r² ≈ 3,14 · 4² = 50,24 sm².
  2. Yarim doira — uning yarmi: 50,24 : 2 = 25,12 sm².
  3. Chorak doira — to'rtdan biri: 50,24 : 4 = 12,56 sm².
  4. Radiusni ikki marta oshirsak, yuz to'rt marta oshadi: 200,96 : 4 = 50,24 sm².

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. Yarim doira shaklidagi ayvonning radiusi 2 m. Uning yuzini toping (π ≈ 3,14).
    Javob

    S = πr² : 2 ≈ 6,28 m²
    Yarim doira yuzi — butun doira yuzining yarmi

  2. Chorak doira shaklidagi gulzorning radiusi 6 m. Uning yuzini toping (π ≈ 3,14).
    Javob

    S = πr² : 4 ≈ 28,26 m²
    Chorak doira yuzi — butun doira yuzining choragi

  3. Deraza pastki qismi to'g'ri to'rtburchak (eni 100 sm, balandligi 110 sm), ustida esa yarim doira. Deraza oynasining yuzini toping (π ≈ 3,14).
    Javob

    S = 100 · 110 + πr² : 2 ≈ 14925 sm²
    Shaklni to'g'ri to'rtburchak va yarim doiraga ajrating; yarim doira radiusi r = en : 2

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Aylana uzunligi va doira yuzini, radius va diametrni adashtiryaptiC = 2πr va S = πr² ni rasm bilan solishtirish: chegara uzunligi va ichki yuza; radius — markazdan chetgacha.
Sonning qismini topishda bo'shliq bor (oldingi mavzu)“Sonning qismini topish” ni bar-model bilan takrorlash (mashq daftari, D1 daraja).
Natijaning ma'nosini noto'g'ri talqin qilyapti“Javob mantiqiymi?” savolini har masaladan keyin berish.

«Aylananing uzunligi» bobidagi mavzular

← 6-sinf matematika: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.