6-sinf matematika · 8-bob: Aylananing uzunligi · 3-chorak
Murakkab shakllarning yuzi va perimetri
6-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Shakllar yuzi» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: AHA! Matematika. 6-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2025
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.
Doskada tushuntirish: «Shakllar yuzi» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.
- Bu shaklning yuzini qanday topamiz? Uni to'g'ri to'rtburchaklarga ajratish mumkin.
- 1-usul — ikki bo'lakka ajratib, yuzlarini qo'shamiz: 30 + 12 = 42 sm².
- 2-usul — katta to'rtburchakdan kesilgan qismni ayiramiz: 48 − 6 = 42 sm².
- Ikkala usulda ham S = 42 sm² — qulayini tanlaymiz.
- Perimetr: kesik burchak tomonlarini surib qo'ysak, katta to'rtburchak chegarasi chiqadi: P = 2 · (8 + 6) = 28 sm.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- Uchburchak shaklidagi yer uchastkasining asosi 9 m, shu asosga tushirilgan balandligi 22 m. Yer uchastkasining yuzi necha m²?
Javob
99 m²
Yechim g'oyasi: 9 · 22 : 2 - To'g'ri burchakli uchburchakning katetlari 20 sm va 39 sm. Uchburchakning yuzi necha sm²?
Javob
390 sm²
Yechim g'oyasi: 20 · 39 : 2 - Uycha devori ikki qismdan iborat: pastda bo'yi 5 m, eni 7 m bo'lgan to'g'ri to'rtburchak, ustida esa asosi 5 m, balandligi 10 m bo'lgan uchburchak. Devorning yuzi necha m²?
Javob
60 m²
Yechim g'oyasi: 5 · 7 + 5 · 10 : 2
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Aylananing uzunligi» bobidagi mavzular
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.