Bepul boshlash

6-sinf matematika · 8-bob: Aylananing uzunligi · 3-chorak

Yarim va chorak doira perimetri

6-sinf matematika darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Aylana va doira» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: AHA! Matematika. 6-sinf (I–II qism), Novda Edutainment, 2025

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiya“Nimasi ortiqcha?” — 4 ob'ektdan birini ortiqcha deb asoslash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Aylananing uzunligi»: Blits-so'rov — tezkor qisqa savollar zanjiri
3 daq
Uy vazifasini tekshirishXatoni top — ataylab xato qilingan yechimdagi xatoni topish
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadTaxmin qil va tekshir — natijani oldindan chamalash, keyin hisoblab solishtirish
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Aylana va doira» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Klaster
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Venn diagrammasi — ikki tushuncha yoki yechim usulini solishtirish
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiSinkveyn — tushuncha haqida 5 qatorli qisqa xulosa. Uy vazifasi: darslikdagi mashqlar — uch darajada

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Aylana va doira» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Shakllar yuzi.

  1. Yarim doira chegarasi: yarim aylana va diametr.
  2. Yarim aylana: π · r ≈ 12,56 sm; diametr 8 sm.
  3. Yarim doira perimetri: 12,56 + 8 = 20,56 sm.
  4. Chorak doira chegarasi: chorak aylana va ikki radius.
  5. Chorak doira perimetri: 6,28 + 8 = 14,28 sm.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. Deraza ustidagi yarim doira shaklidagi oynaning radiusi 52 sm. Uning chegarasi (perimetri) uzunligini toping (π ≈ 3,14).
    Javob

    P = πr + 2r ≈ 267,28 sm
    Yoy uzunligi — aylananing yarmi, unga diametr qo'shiladi

  2. Xona burchagidagi chorak doira shaklidagi javonning radiusi 30 sm. Uning chegarasi (perimetri) uzunligini toping (π ≈ 3,14).
    Javob

    P = πr : 2 + 2r ≈ 107,1 sm
    Yoy uzunligi — aylananing choragi, unga ikki radius qo'shiladi

  3. Deraza pastki qismi to'g'ri to'rtburchak (eni 100 sm, balandligi 130 sm), ustida esa yarim doira. Deraza romining (chegarasining) uzunligini toping (π ≈ 3,14).
    Javob

    P = 2 · 130 + 100 + πr ≈ 517 sm
    Yarim doira ostidagi tomon chegaraga kirmaydi; yoy — aylananing yarmi, r = en : 2

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Aylana uzunligi va doira yuzini, radius va diametrni adashtiryaptiC = 2πr va S = πr² ni rasm bilan solishtirish: chegara uzunligi va ichki yuza; radius — markazdan chetgacha.
Sonning qismini topishda bo'shliq bor (oldingi mavzu)“Sonning qismini topish” ni bar-model bilan takrorlash (mashq daftari, D1 daraja).
Natijaning ma'nosini noto'g'ri talqin qilyapti“Javob mantiqiymi?” savolini har masaladan keyin berish.

«Aylananing uzunligi» bobidagi mavzular

← 6-sinf matematika: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.