Bepul boshlash

9-sinf geometriya · 5-bob: Uchburchak va aylanadagi metrik munosabatlar · 4-chorak

Proporsional kesmalarning xossalari

9-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Sirkul va chizg'ich bilan yasash» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Geometriya 9, B. Xaydarov, E. Sariqov, A. Qo'chqorov, 2019 (4-nashr) — 132-bet

Asosiy formulalar

Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiyaKun savoli / Muammoli vaziyat — hayotiy muammo bilan boshlash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Kesmalar proyeksiyasi va proporsionallik»: Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
3 daq
Uy vazifasini tekshirishIkki yulduz va bitta tilak — ikki yutuq va bitta yaxshilash taklifi
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadBBB (Bilaman–Bilishni xohlayman–Bilib oldim) — 3 ustunli jadval: boshida 2 ustun, oxirida 3-ustun
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Sirkul va chizg'ich bilan yasash» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng O'yla — juftlash — bo'lish
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Navbatma-navbat murabbiy — biri yechadi, ikkinchisi murabbiy; keyin almashadi
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Chiqish chiptasi — dars oxirida 1–3 savol
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiSinkveyn — tushuncha haqida 5 qatorli qisqa xulosa. Uy vazifasi: darslik, 132-bet

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Sirkul va chizg'ich bilan yasash» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.

  1. Burchak tomonlarini parallel to'g'ri chiziqlar kesib o'tsa, ular tomonlarda proporsional kesmalar ajratadi.
  2. AB = 9 kesma va A dan chiqqan ikkinchi nur — burchak tomonlari.
  3. Nurga sirkul bilan 3 ta teng kesma qo'yamiz.
  4. Oxirgi nuqtani B bilan tutashtirib, qolganlaridan parallel to'g'ri chiziqlar o'tkazamiz.
  5. Nurdagi teng kesmalarga AB dagi teng kesmalar mos keldi: har biri 3 — kesmalar proporsional.
  6. Bo'laklar sonini o'zgartiramiz: endi 4 ta, har biri 2,25.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. Burchak tomonlarini parallel to'g'ri chiziqlar kesadi: bir tomonda 9 sm va 6 sm li kesmalar, ikkinchi tomonda mos ravishda 12 sm va x sm. x ni toping.
    Javob

    x = 8 sm
    Yechim: 9 : 6 = 12 : x → x = 6·12/9

  2. Burchak tomonlarini parallel to'g'ri chiziqlar kesadi: bir tomonda 4 sm va 6 sm li kesmalar, ikkinchi tomonda mos ravishda 10 sm va x sm. x ni toping.
    Javob

    x = 15 sm
    Yechim: 4 : 6 = 10 : x → x = 6·10/4

  3. Burchak tomonlarini parallel to'g'ri chiziqlar kesadi: bir tomonda 2 sm va 7 sm li kesmalar, ikkinchi tomonda mos ravishda 8 sm va x sm. x ni toping.
    Javob

    x = 28 sm
    Yechim: 2 : 7 = 8 : x → x = 7·8/2

  4. Burchak tomonlarini parallel to'g'ri chiziqlar kesadi: bir tomonda 5 sm va 4 sm li kesmalar, ikkinchi tomonda mos ravishda 15 sm va x sm. x ni toping.
    Javob

    x = 12 sm
    Yechim: 5 : 4 = 15 : x → x = 4·15/5

Tipik xatolar va ularni tuzatish

O'xshashlikda mos tomonlarni adashtiryapti (k ni teskari oladi) yoki yuzlar nisbati k² ekanini unutyaptiIkki shaklni yonma-yon chizib, mos tomonlarni bir xil rang bilan belgilash; k — kattasi : kichigi; yuz uchun k², perimetr uchun k.
Amal ma'nosini tushunmayapti (vaziyatga mos bo'lmagan amalni tanlayapti)Amal ma'nosini bar-model bilan takrorlash: “nega aynan shu amal?”
Tenglamadagi noma'lumni topishda bo'shliq bor (oldingi mavzu)Noma'lum qo'shiluvchi, ko'paytuvchi va bo'linuvchini topishga 4 ta tezkor misol.

«Uchburchak va aylanadagi metrik munosabatlar» bobidagi mavzular

← 9-sinf geometriya: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.