Bepul boshlash

9-sinf geometriya · 5-bob: Uchburchak va aylanadagi metrik munosabatlar · 4-chorak

Berilgan ikkita kesmaga o'rta proporsional kesmani yasash

9-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Sirkul va chizg'ich bilan yasash» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Geometriya 9, B. Xaydarov, E. Sariqov, A. Qo'chqorov, 2019 (4-nashr) — 136-bet

Asosiy formulalar

Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiyaKun savoli / Muammoli vaziyat — hayotiy muammo bilan boshlash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «To'g'ri burchakli uchburchakdagi proporsional kesmalar»: Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
3 daq
Uy vazifasini tekshirishJuftlikda o'zaro tekshirish — kalit masala bo'yicha juftliklar bir-birini tekshiradi
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadO'yla — juftlash — bo'lish — yakka o'ylash, juftlikda muhokama, sinfga
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Sirkul va chizg'ich bilan yasash» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Klaster
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), T-jadval / Konseptual jadval — mezonlar bo'yicha solishtirish
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Chiqish chiptasi — dars oxirida 1–3 savol
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiSinkveyn — tushuncha haqida 5 qatorli qisqa xulosa. Uy vazifasi: darslik, 136-bet

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Sirkul va chizg'ich bilan yasash» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.

  1. Ikki kesma berilgan: a = 4 va b = 9. Ularga o'rta proporsional kesmani — x : a = b : x bo'ladigan x ni yasaymiz.
  2. To'g'ri chiziqqa ketma-ket qo'yamiz: AC = 4, CB = 9. Butun AB = 13.
  3. AB ning o'rtasini topamiz — O nuqta. Yarim aylana radiusi 6,5.
  4. O markazli yarim aylana chizamiz — AB uning diametri.
  5. C nuqtadan AB ga perpendikulyar chiqaramiz — u yarim aylanani H nuqtada kesadi.
  6. CH — izlangan kesma: CH² = AC · CB = 36, ya'ni CH = 6. To'g'ri burchakli uchburchakda balandlik — gipotenuza bo'laklariga o'rta proporsional.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. 3 sm va 12 sm li kesmalarga o'rta proporsional kesma uzunligini toping.
    Javob

    x = 6 sm
    Yechim: x = √(3·12) = √36

  2. 1 sm va 25 sm li kesmalarga o'rta proporsional kesma uzunligini toping.
    Javob

    x = 5 sm
    Yechim: x = √(1·25) = √25

  3. 5 sm va 20 sm li kesmalarga o'rta proporsional kesma uzunligini toping.
    Javob

    x = 10 sm
    Yechim: x = √(5·20) = √100

  4. 4 sm va 9 sm li kesmalarga o'rta proporsional kesma uzunligini toping.
    Javob

    x = 6 sm
    Yechim: x = √(4·9) = √36

Tipik xatolar va ularni tuzatish

O'xshashlikda mos tomonlarni adashtiryapti (k ni teskari oladi) yoki yuzlar nisbati k² ekanini unutyaptiIkki shaklni yonma-yon chizib, mos tomonlarni bir xil rang bilan belgilash; k — kattasi : kichigi; yuz uchun k², perimetr uchun k.
Amal ma'nosini tushunmayapti (vaziyatga mos bo'lmagan amalni tanlayapti)Amal ma'nosini bar-model bilan takrorlash: “nega aynan shu amal?”
Tenglamadagi noma'lumni topishda bo'shliq bor (oldingi mavzu)Noma'lum qo'shiluvchi, ko'paytuvchi va bo'linuvchini topishga 4 ta tezkor misol.

«Uchburchak va aylanadagi metrik munosabatlar» bobidagi mavzular

← 9-sinf geometriya: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.