10-sinf geometriya · 3-bob: Fazoda to'g'ri chiziq va tekisliklarning parallelligi · 2-chorak
Fazoda to'g'ri chiziq va tekisliklarning o'zaro joylashuvi
10-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: Geometriya 10, Z.R. Babayeva va boshq., 2022 (yangi nashr) — 98-bet
Asosiy formulalar
- To'g'ri chiziq va tekisliktekislikda yotadi, kesishadi yoki parallel: a ∥ b, b ⊂ α ⇒ a ∥ α
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.
Doskada tushuntirish: «Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.
- A₁B₁ to'g'ri chizig'i va (ABC) tekisligi: tekislikka parallel — tekislikdagi AB ga parallel.
- AC va (ABC): tekislikda yotadi.
- AA₁ va (ABC): tekislikka perpendikulyar.
- Diagonal A₁C tekislikni kesib o'tadi: burchak ≈ 35,3°.
- Endi ikki tekislik: (ABC) va (A₁B₁C₁) — parallel.
- (ABC) va (ABB₁) tekisliklari: perpendikulyar, burchak 90°.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda C₁D₁ to'g'ri chiziq va ABB₁ tekislikning o'zaro joylashuvini aniqlang.
Javob
parallel
Yechim: C₁D₁ ∥ AB, AB esa ABB₁ tekislikda yotadi - ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda BD to'g'ri chiziq va ABC tekislikning o'zaro joylashuvini aniqlang.
Javob
tekislikda yotadi
Yechim: B va D nuqtalar ABC tekislikda yotadi, demak BD ham unda yotadi - ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda AA₁ to'g'ri chiziq va ABC tekislikning o'zaro joylashuvini aniqlang.
Javob
kesishadi (A nuqtada)
Yechim: AA₁ ning A nuqtasi ABC tekislikda, A₁ nuqtasi esa undan tashqarida - ABCDA₁B₁C₁D₁ kubda B₁D to'g'ri chiziq va AA₁D₁ tekislikning o'zaro joylashuvini aniqlang.
Javob
kesishadi (D nuqtada)
Yechim: D nuqta AA₁D₁ tekislikda yotadi, B₁ esa undan tashqarida
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Fazoda to'g'ri chiziq va tekisliklarning parallelligi» bobidagi mavzular
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.