Bepul boshlash

10-sinf geometriya · 3-bob: Fazoda to'g'ri chiziq va tekisliklarning parallelligi · 2-chorak

Fazoda parallel proyeksiyalash

10-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Geometriya 10, Z.R. Babayeva va boshq., 2022 (yangi nashr) — 109-bet

Asosiy formulalar

Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiya“Nimasi ortiqcha?” — 4 ob'ektdan birini ortiqcha deb asoslash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Fazoda tekisliklarning o'zaro joylashuvi»: Aql charxi — savollar g'ildiragi o'yini
3 daq
Uy vazifasini tekshirishXatoni top — ataylab xato qilingan yechimdagi xatoni topish
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadO'yla — juftlash — bo'lish — yakka o'ylash, juftlikda muhokama, sinfga
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Taxmin qil va tekshir
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Bumerang / Zinama-zina — qiyinligi oshib boruvchi topshiriqlar, guruhda almashish
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiSvetofor — yashil/sariq/qizil kartochka bilan tushunishni ko'rsatish. Uy vazifasi: darslik, 109-bet

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.

  1. Fazoviy jism chizmada parallel proyeksiyada tasvirlanadi: nurlar bir yo'nalishda, parallel.
  2. Parallel qirralar tasvirda ham parallel, bir to'g'ri chiziqdagi kesmalar nisbati saqlanadi.
  3. Kesma o'rtasi tasvirda ham o'rtada: AB, BC va BB₁ o'rtalari — kesim teng tomonli uchburchak.
  4. Burchaklar va uzunliklar esa o'zgarishi mumkin: kvadrat yoq parallelogramm bo'lib ko'rinadi.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. M — AB kesmaning o'rtasi. Parallel proyeksiyada A₁M₁ = 7 sm. A₁B₁ ni toping.
    Javob

    A₁B₁ = 14 sm
    Yechim: kesma o'rtasi proyeksiyaning o'rtasiga o'tadi: A₁B₁ = 2·A₁M₁

  2. AB ∥ CD va AB : CD = 3 : 4. Parallel proyeksiyada A₁B₁ = 6 sm. C₁D₁ ni toping.
    Javob

    C₁D₁ = 8 sm
    Yechim: parallel kesmalar parallel kesmalarga o'tadi va nisbati saqlanadi: C₁D₁ = 6·4/3

  3. C nuqta AB kesmani AC : CB = 2 : 3 nisbatda bo'ladi. Parallel proyeksiyada A₁B₁ = 15 sm. A₁C₁ va C₁B₁ ni toping.
    Javob

    A₁C₁ = 6 sm, C₁B₁ = 9 sm
    Yechim: parallel proyeksiyada bir to'g'ri chiziqdagi (yoki parallel) kesmalar nisbati saqlanadi: A₁C₁ : C₁B₁ = 2 : 3

  4. AB ∥ CD va AB : CD = 5 : 2. Parallel proyeksiyada A₁B₁ = 15 sm. C₁D₁ ni toping.
    Javob

    C₁D₁ = 6 sm
    Yechim: parallel kesmalar parallel kesmalarga o'tadi va nisbati saqlanadi: C₁D₁ = 15·2/5

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Fazoda to'g'ri chiziq va tekisliklarning o'zaro joylashuvini (parallel, kesishuvchi, ayqash), aksiomalarni yoki ko'pyoq elementlarini adashtiryaptiKub modeli (yoki karton quti) bilan ishlash: bitta qirrani ko'rsatib, unga parallel, kesishuvchi va ayqash qirralarni rang bilan belgilash; «bir tekislikda yotadimi?» savolini har juftga berish.
Kombinatorikada qo'shish va ko'paytirish qoidalarini (yoki tartib muhimligini) adashtiryaptiTanlov daraxtini chizish: “va” — ko'paytiramiz, “yoki” — qo'shamiz; tartib muhimmi — alohida so'rash.

«Fazoda to'g'ri chiziq va tekisliklarning parallelligi» bobidagi mavzular

← 10-sinf geometriya: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.