8-sinf algebra · 4-bob: Natural ko'rsatkichli darajaning arifmetik ildizi va uning xossalari · 2-chorak
Ratsional ko'rsatkichli daraja va uning xossalari
8-sinf algebra darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Daraja, ildiz va logarifm: qoidalar nima uchun shunday» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: Algebra 8, Sh.A. Alimov va boshq., 2019
Asosiy formulalar
- Ratsional ko'rsatkichli darajaaᵐ⁄ⁿ = ⁿ√(aᵐ), a⁻ʳ = 1/aʳ (a > 0)
- Daraja xossalariaʳ·aˢ = aʳ⁺ˢ, aʳ : aˢ = aʳ⁻ˢ, (aʳ)ˢ = aʳˢ, aʳ·bʳ = (ab)ʳ
Pastdagi misollarda shu formulalar bilan yechim yo'li ko'rsatilgan.
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.
Doskada tushuntirish: «Daraja, ildiz va logarifm: qoidalar nima uchun shunday» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi. Shu mavzuga yana: Tub sonlar va bo'luvchilar.
- Zinadan tushamiz: 2³ = 8, 2² = 4, 2¹ = 2. Har pastga qadamda 2 ga bo'linadi.
- Qoida davom etsa: 2³ = 8, 2² = 4, 2¹ = 2, 2⁰ = 1. Demak 2⁰ = 1 — bu naqshning davomi.
- Yana pastga: 2³ = 8, 2² = 4, 2¹ = 2, 2⁰ = 1, 2⁻¹ = 1/2, 2⁻² = 1/4. Manfiy ko'rsatkich — bo'lish: 2⁻¹ = 1/2.
- Kasr ko'rsatkich: a^(1/2) ni o'zi bilan ko'paytirsak a¹ chiqadi — demak u kvadrat ildiz: 16^(1/2) = √16, √16 = 4.
- Shu qoida bilan ifodalar soddalashadi: 2³ · 2² = 2⁵ = 32, chunki aᵐ · aⁿ = aᵐ⁺ⁿ.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- Hisoblang: 8²⁄³.
Javob
8²⁄³ = 4
Yechim: 8²⁄³ = (∛8)² = 2² = 4 - Hisoblang: 7⁵⁄⁴ : 7¹⁄⁴.
Javob
7⁵⁄⁴ : 7¹⁄⁴ = 7
Yechim: aʳ : aˢ = aʳ⁻ˢ: ko'rsatkich 5/4 − 1/4 = 1 - Hisoblang: 16³⁄⁴.
Javob
16³⁄⁴ = 8
Yechim: 16³⁄⁴ = (∜16)³ = 2³ = 8 - Hisoblang: (5²⁄³)³⁄².
Javob
(5²⁄³)³⁄² = 5
Yechim: (aʳ)ˢ = aʳˢ: ko'rsatkich 2/3 · 3/2 = 1
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Natural ko'rsatkichli darajaning arifmetik ildizi va uning xossalari» bobidagi mavzular
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.