Bepul boshlash

10-sinf geometriya · 4-bob: Fazoda to'g'ri chiziq va tekisliklarning perpendikulyarligi · 3-chorak

Fazoda perpendikulyar, og'ma va masofa

10-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Geometriya 10, Z.R. Babayeva va boshq., 2022 (yangi nashr) — 127-bet

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiya“Nimasi ortiqcha?” — 4 ob'ektdan birini ortiqcha deb asoslash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Fazoda perpendikulyar to'g'ri chiziqlar va tekisliklar»: Mini-doska — hamma javobni bir vaqtda yozib ko'rsatadi
3 daq
Uy vazifasini tekshirishIkki yulduz va bitta tilak — ikki yutuq va bitta yaxshilash taklifi
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadTaxmin qil va tekshir — natijani oldindan chamalash, keyin hisoblab solishtirish
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Insert
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Bar-model (chiziqli model) — masala shartini to'rtburchak bo'laklar bilan tasvirlash
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Chiqish chiptasi — dars oxirida 1–3 savol
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiFSMU — fikr — Sabab — Misol — Umumlashtirish. Uy vazifasi: darslik, 127-bet

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.

  1. S nuqtadan tekislikka perpendikulyar SO tushiramiz: SO = 4 — S dan tekislikkacha masofa.
  2. SA — og'ma, OA — uning proyeksiyasi (3). Og'ma: √(4² + 3²) = 5.
  3. Og'ma va tekislik orasidagi burchak — og'ma bilan proyeksiya orasidagi burchak: ≈ 53,1°.
  4. Proyeksiya uzaysa, og'ma ham uzayadi: ≈ 7,21, burchak ≈ 33,7°.
  5. Uch perpendikulyar teoremasi: tekislikdagi to'g'ri chiziq proyeksiyaga perpendikulyar bo'lsa, og'maga ham perpendikulyar.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. A nuqtadan α tekislikka AB perpendikulyar va AC og'ma tushirilgan. AC = 15 sm, og'maning proyeksiyasi BC = 9 sm. A nuqtadan tekislikkacha masofa (AB) necha sm?
    Javob

    12 sm
    Yechim g'oyasi: √(15² − 9²)

  2. Nuqtadan tekislikka ikkita og'ma tushirilgan. Birinchi og'ma 20 sm, uning proyeksiyasi 16 sm. Ikkinchi og'ma 15 sm. Ikkinchi og'maning proyeksiyasi necha sm?
    Javob

    9 sm
    Yechim g'oyasi: √(15² − (20² − 16²))

  3. ABCD to'g'ri to'rtburchak tekisligiga A uchidan AM perpendikulyar o'tkazilgan. AM = 48 sm, AB = 20 sm, AD = 28 sm. M nuqtadan BC to'g'ri chiziqqacha bo'lgan masofani toping.
    Javob

    52 sm
    Yechim g'oyasi: √(48² + 20²)

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Perpendikulyar, og'ma va proyeksiyani adashtiryapti (og'mani katet deb oladi) yoki uch perpendikulyar teoremasini qo'llamayaptiFazoviy chizmada perpendikulyarni qizil, og'mani ko'k, proyeksiyani yashil bilan belgilash; har uchburchakda to'g'ri burchakni topib, gipotenuzani aniqlash.
Kvadrat ildiz va kvadratga ko'tarishda bo'shliq bor (oldingi mavzu)1² dan 25² gacha kvadratlar jadvali bo'yicha 3 daqiqalik blits.
Pifagor teoremasida gipotenuza va katetni adashtiryapti (qo'shish o'rniga ayirish yoki aksincha)Chizmada gipotenuzani (to'g'ri burchak qarshisidagi eng uzun tomon) rang bilan belgilash; c² = a² + b² ni so'z bilan aytish.

«Fazoda to'g'ri chiziq va tekisliklarning perpendikulyarligi» bobidagi mavzular

← 10-sinf geometriya: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.