10-sinf geometriya · 4-bob: Fazoda to'g'ri chiziq va tekisliklarning perpendikulyarligi · 3-chorak
Fazoda perpendikulyar, og'ma va masofa
10-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: Geometriya 10, Z.R. Babayeva va boshq., 2022 (yangi nashr) — 127-bet
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.
Doskada tushuntirish: «Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.
- S nuqtadan tekislikka perpendikulyar SO tushiramiz: SO = 4 — S dan tekislikkacha masofa.
- SA — og'ma, OA — uning proyeksiyasi (3). Og'ma: √(4² + 3²) = 5.
- Og'ma va tekislik orasidagi burchak — og'ma bilan proyeksiya orasidagi burchak: ≈ 53,1°.
- Proyeksiya uzaysa, og'ma ham uzayadi: ≈ 7,21, burchak ≈ 33,7°.
- Uch perpendikulyar teoremasi: tekislikdagi to'g'ri chiziq proyeksiyaga perpendikulyar bo'lsa, og'maga ham perpendikulyar.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- A nuqtadan α tekislikka AB perpendikulyar va AC og'ma tushirilgan. AC = 15 sm, og'maning proyeksiyasi BC = 9 sm. A nuqtadan tekislikkacha masofa (AB) necha sm?
Javob
12 sm
Yechim g'oyasi: √(15² − 9²) - Nuqtadan tekislikka ikkita og'ma tushirilgan. Birinchi og'ma 20 sm, uning proyeksiyasi 16 sm. Ikkinchi og'ma 15 sm. Ikkinchi og'maning proyeksiyasi necha sm?
Javob
9 sm
Yechim g'oyasi: √(15² − (20² − 16²)) - ABCD to'g'ri to'rtburchak tekisligiga A uchidan AM perpendikulyar o'tkazilgan. AM = 48 sm, AB = 20 sm, AD = 28 sm. M nuqtadan BC to'g'ri chiziqqacha bo'lgan masofani toping.
Javob
52 sm
Yechim g'oyasi: √(48² + 20²)
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Fazoda to'g'ri chiziq va tekisliklarning perpendikulyarligi» bobidagi mavzular
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.